Strijd in Kashmir ontbrandt na Wani’s dood

Opstand Kashmir

De dood van een jonge islamitische rebellenleider doet de strijd tegen Indiase overheersing in Kashmir weer oplaaien.

Rouwende Kashmiri nemen foto’s van de Foto Tauseef Mustafa/AFP

Ook nu hij er niet meer is, worden foto’s van de jonge, fotogenieke Burhan Wani nog viraal verspreid op internet. Vooral de foto van vlak na zijn dood – gelegen op zijn rug, verstarde pupillen onder geloken oogleden, de mond opengezakt. Tijdens de begrafenis in zijn dorp, zaterdag, was zijn kin keurig op zijn plaats gebonden met een wit verband. De begrafenis werd bezocht door tienduizenden jonge Indiase Kashmiri’s. Daarna barstte het geweld los.

Wani (22) was een van de jongeren die de islamitische opstand in India’s Himalaya-deelstaat Jammu en Kashmir nieuw leven inblies. Hij zou zich al op zijn 15de bij de gewapende militanten hebben aangesloten, nadat hij zag hoe zijn oudste broer werd vernederd door Indiase veiligheidstroepen. De militanten vechten voor een Kashmir dat onafhankelijk is, of wordt bestuurd door Pakistan. Zolang ze maar niet onder Indiaas bewind hoeven te leven. Wani werd vrijdag gedood in een vuurgevecht met Indiase veiligheidstroepen. Dat leidde deze week tot de ernstigste geweldsuitbarsting in het door India bestuurde deel van Kashmir sinds 2010.

Schieten op gezichtshoogte

In het weekeinde braken straatgevechten uit tussen stenen gooiende jongeren, die hun held Burhan Wani en zijn jonge medestrijders via Facebook en Youtube hadden gevolgd, en Indiase politie en paramilitairen. De jongeren staken politieafzettingen in brand, veiligheidstroepen schoten met scherpe munitie en hagel. „Ze schieten op gezichtshoogte. Veel jongeren zijn daardoor blind geworden”, zei een arts uit het Shri Maharaja Hari Singh-ziekenhuis tegen nieuwszender Al-Jazeera. Er vielen ruim 1.300 gewonden. Ook gisteren schoot de politie een ongewapende demonstrant dood, waarmee het dodental op 36 kwam, onder wie één agent.

„De nieuwe werkelijkheid wordt getoond door de tienduizenden die zich achter een lokale commandant schaarden, zelfs na de dood van meer dan dertig van hen”, meent Shujaat Bukhari, sociaal activist en hoofdredacteur van dagblad Rising Kashmir. India zal een zware prijs betalen als het de woede en onvrede van jonge Kashmiri’s over het Indiase bestuur blijft afdoen als „fictie gecreëerd door Pakistan. Kashmir was en is een vulkaan die op uitbarsten staat.”

Jong als hij was, schopte Wani het tot commandant van de Hizb-ul Mujahideen, een groep die met Pakistaanse steun vecht tegen de Indiase veiligheidstroepen in Kashmir. Commandant Wani – een terrorist volgens India – werd met zijn getrainde lijf, zijn kortgeschoren baardje en zijn rappe tong vooral bij jongeren snel populair. Geregeld publiceerde hij op YouTube video’s van zichzelf en zijn eenheid, die zich schuilhield in de bossen rond zijn geboortedorp Tral. Daarin legde hij uit dat hij vocht tegen een on-islamitische regering, die de Kashmiri’s onderdrukte. Volgens de politie was Wani een inspirator, die ervoor zorgde dat tientallen jongeren naar de wapens grepen in een tijd waarin de opstand juist aan populariteit had ingeboet.

Strijd tegen ‘goddeloos’ India

In India werd bezorgd gereageerd op de gebeurtenissen in Kashmir. De jongeren die Wani volgen, noemen hun strijd tegen het ‘goddeloze’ Indiase bestuur een ‘heilige oorlog’. Volgens analisten bestaat het gevaar dat de jihad in Kashmir zal worden gebruikt door Islamitische Staat om voet aan de grond te krijgen. Mullah Saeed Orakzai de commandant van IS in Khorassan – een gebied dat volgens de Koran onder meer Afghanistan, Pakistan en delen van Noord-India, waaronder Kashmir, beslaat – verkondigde een half jaar geleden dat vanuit Kashmir de „koeien-aanbiddende hindoes” door IS-strijders aangevallen zouden worden.

De angst voor IS is groot in India. Strijders uit India en uit Indiaas Kashmir vechten mee in Syrië en Irak. IS zou net als in Bangladesh in India goed opgeleide jongeren proberen te rekruteren voor het plegen van aanslagen. De enige plek in India waar bij demonstraties IS-vlaggen worden meegevoerd, is Kashmir.

Volgens Mihir Sharma, verbonden aan de onpartijdige denktank Observer Research Foundation in Delhi, had Wani beter gespaard kunnen worden nu IS de blik op India heeft gericht.

„Het zou wel eens te laat kunnen zijn om deze generatie Kashmiri’s zich Indiaas te laten voelen. Maar misschien kunnen we ze doen inzien dat het zinloos is de wapens op te nemen. Dat lukt niet als je hen een zekere dood in het vooruitzicht stelt. Als we iets geleerd hebben van de groei van het wereldwijde jihadisme, dan is het wel dat het tegenwoordig een doodscultus is.”