Slijters blijven strijden tegen wijntje bij de kapper

Kort geding

Slijters willen niet dat gewone winkels alcohol mogen schenken. Woensdag verloren ze hier een kort geding over.

Ook boekhandels in sommige gemeenten mogen nu wijn schenken. Foto Istock

Tegenvaller voor Nederlandse slijters: de proef waarbij kappers, boekhandelaren en supermarkten alcohol schenken aan klanten, mag voorlopig doorgaan. De Koninklijke SlijtersUnie, koepel van vijfhonderd slijters, had gehoopt deze proef via de rechter te laten stopzetten: volgens de slijters is sprake van oneerlijke concurrentie. Zij richtten de pijlen op de coördinator van de proef, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De rechtbank in Den Haag oordeelde woensdag echter dat de VNG slechts een „beperkte rol” speelt: de aansprakelijkheid ligt niet bij deze koepel maar bij de individuele gemeenten die aan de pilot deelnemen.

1 Wat houdt deze pilot in?

De pilot moet helpen winkelstraten aantrekkelijker te maken in tijden van groeiende leegstand. ‘Beleving’ is het toverwoord: de kapper trakteert u niet alleen op een nieuw kapsel, maar ook op een wijntje. En boodschappen doen wordt opgeleukt met een proeverij in de supermarkt. Aan de eenjarige pilot, die loopt tot april 2017, doen 454 ondernemers uit 36 gemeenten mee. Initiatiefnemers zijn de gemeenten zelf.

2 Mag dat wel, wijn bij de kapper?

Nee. De Drank- en Horecawet kent een strikte scheiding van functies. Horeca en slijterijen mogen alcohol verkopen, andere winkels – kappers, boekhandelaren, bloemisten – niet. Zo blijft de verkrijgbaarheid van alcohol beperkt, en wordt de volksgezondheid beter beschermd. Staatssecretaris Van Rijn (VWS, PvdA) is dan ook tegenstander van een te experimentele pilot. In januari riep hij de VNG op de pilot „niet in de huidige vorm van start te laten gaan.”

3 Waarom is de pilot dan toch doorgegaan?

Gemeenten hebben een andere zienswijze dan het kabinet. In een repliek op Van Rijn benadrukte VNG-voorzitter en burgemeester van Utrecht Jan van Zanen dat handhaving van de Drank- en Horecawet sinds 2013 een gemeentetaak is. Gemeenten hoeven „geen verantwoording af te leggen aan de staatssecretaris voor het starten van een pilot. Er is geen sprake van onwettigheid”, aldus Van Zanen aan Van Rijn. En, zegt Van Zanen, we letten heus op volksgezondheid en veiligheid.

4 Hoe gaat het nu verder?

De strijd tussen slijters en gemeenten gaat door. De VNG laat weten „verheugd” te zijn over de uitspraak van woensdag, maar die gaat slechts over de verantwoordelijkheid van de VNG. De 36 gemeenten zelf zijn nog niet vrijgepleit. En niet alleen de Koninklijke SlijtersUnie vecht tegen de pilot, ook instituut voor alcoholpreventie STAP doet dat. Die probeert via zogeheten handhavingsverzoeken gemeenten te dwingen de wet te gehoorzamen. De slijters hopen op sneller succes: aanstaande week dient een zaak die zij hebben aangespannen tegen pilotdeelnemer Nieuwegein, waar een supermarkt wijnproeverijen organiseert. Voorzitter van de Koninklijke SlijtersUnie Ron Andes: „Als die zaak in ons voordeel wordt beslist, zullen er waarschijnlijk meer rechtszaken volgen.”