Fantoompret

Op het moment dat u dit leest, had ik op vakantie moeten zijn. In plaats daarvan zit ik thuis. Dat krijg je ervan als je beste vriend opeens zijn enkel breekt. Zijn hele sociale kring bleek al op vakantie te zijn, dus annuleerde ik mijn eigen reis om voor hem te zorgen. Deze vriend heeft me eens naar een optreden in Berlijn gereden toen ik mijn vliegtuig had gemist. Voor dat soort mensen blijf je thuis.

Het missen van de vakantie blijkt bovendien minder erg dan gedacht. Natuurlijk heb ik het soms zwaar als ik me bedenk dat ik op hetzelfde moment ook met mijn e-reader en een thermoskan Whissin Whisky op een Schotse hooglander over de Schotse Hooglanden had kunnen hobbelen. Maar eigenlijk ben ik de hele tijd opgewekt en ondanks het feit dat mijn trip niet doorgaat heb ik nog steeds het euforische gevoel dat mijn vakantie binnenkort aanbreekt. Een soort fantoompijn, maar dan omgekeerd: fantoompret.

Afgelopen weekend stond er in het AD een interessant pleidooi tegen op vakantie gaan. De meeste mensen zijn voor, tijdens en na een vakantie doodop van de stress: het plannen, het wennen aan een nieuwe omgeving, het halen van vluchten. Het zou een hoop onrust en ook geld schelen als je gewoon thuis blijft.

Daar valt heel wat voor te zeggen. Ik merk dat je nog rustiger en blijer wordt als je 1. mijn hoofd hebt, 2. opeens niet op vakantie kunt en 3. daardoor toch het gevoel hebt dat er iets heel moois aan zit te komen. Ik bespaar geld, verzorg een gehandicapte en zit tot de kruin toe vol met zo’n heerlijk we-zijn-er-bijna-gevoel. Normaal plan ik mijn dagen propvol, maar nu heb ik opeens gratis vrije tijd!

Ik denk de laatste dagen veel aan het fascinerende boek Missing Out: In Praise of the Unlived Life van de Britse psychoanalyticus Adam Philips. Hij gaat ervan uit dat de levens die we niét leven – rockster worden, toch met die ene persoon in zee gaan – een cruciale dimensie zijn van onze levenservaring. Onze ongeleefde levens – die waarover we fantaseren, waar we op hopen – vormen een belangrijke aanvulling op ons zogenaamde echte leven, want ze bieden iets om naar uit te kijken. We creëren zo een alternatief bestaan om het hier en nu draaglijk te houden. zodat je denkt dat het ooit beter en spectaculairder wordt, waardoor je de dagen volhoudt, ook al weet je diep vanbinnen dat er niets verandert.

Het zorgt er bij mij voor dat ik me helemaal ontspannen voel. Weg is mijn doorgaans totaal gestreste hoofd. Vanochtend kwam ik een kennis tegen. Hij: „Wat zie je er stralend uit! Ben je op vakantie geweest?” Ik: „Nog veel beter: ik ben er gewoon even niet.” Wiii!

Ellen Deckwitz heeft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.