Zwanendans van soultitaan

Soul

Soullegende Allen Toussaint voltooide vlak voor zijn dood nog net een nieuw album. Soulbroeder William Bell heeft een comeback.

Soulzanger William Bell tijdens North Sea Jazz 2016 Foto Andreas Terlaak

Soulbroeders waren ze, Allen Toussaint en William Bell. Allebei speelden ze een sleutelrol in de muziekscene van hun respectievelijke steden, New Orleans en Memphis. Beiden staan te boek als zangers en songschrijvers die zelf hits scoorden maar ook met veel succes voor anderen schreven. Bell tekende voor het veel gecoverde ‘You Don’t Miss Your Water’ en schreef de bluesstandard ‘Born Under A Bad Sign’. Toussaints klassiekers zijn ontelbaar: ‘Mother-In-Law’, ‘Working In A Coal Mine’ en ‘Yes We Can Can’ voor anderen; ‘Southern Nights’ en ‘From A Whisper To A Scream’ onsterfelijk door hemzelf.

Zo veel als ze gemeen hadden, zo verschillend zijn de albums die deze week van de twee soultitanen uitkomen. Toussaints American Tunes verschijnt postuum nadat de zanger, pianist, arrangeur en producer in november vorig jaar op 77-jarige leeftijd overleed. Het album kon nog net op tijd worden voltooid, nadat producer Joe Henry hem in 2013 solo had laten spelen en een maand voor zijn dood had gekoppeld aan studiomuzikanten Bill Frizell (gitaar), Charles Lloyd (tenorsax) en David Pilch (contrabas). American Tunes is grotendeels instrumentaal en dient als een monument voor Toussaints fenomenale, funky pianospel.

Allen Toussaint vertolkt Professor Longhairs ‘Mardi Gras in New Orleans’ met swing en precisie. Nummers van Fats Waller en Duke Ellington krijgen nieuw leven door magistrale ritmische variaties. Behalve twee vocalen van zangeres Rhiannon Giddens zingt Toussaint zelf alleen het titelnummer, een cover van Paul Simon die fragiel maar hoopvol klinkt. Kort daarop stierf Allen Toussaint aan een hartaanval op tournee in Spanje. American Tunes is de zwanendans van tien vingers die nog éénmaal hun liefde aan de soul, de jazz en de swing van New Orleans betuigen.

De terugkeer van de nog springlevende William Bell (76) is spectaculair. Op This Is Where I Live heeft hij de klassieke soulsound van het Staxlabel weer helemaal te pakken. Met blazers die stuwen en zalven, ritmes die direct op de heupen gericht zijn en een stem met het heilige vuur van de soul geeft Bell jonkies als Charles Bradley (67) en Lee Fields (65) het nakijken als het om pure, doorleefde soulballades gaat. De liefde is een casino, zingt hij in ‘The House Always Wins’: je kunt een paar rondes winnen maar aan het eind raak je alles kwijt. Bell claimt zijn status als een ware original in een nieuwe versie van ‘Born Under A Bad Sign’, met simpele handklappen in plaats van gitaargeweld. In de eenvoud toont zich de meester.