Zoek de fout in deze boekcover

Correctie

Waarom is het zo moeilijk om het foutje op de cover van dit boek te zien? „Het ligt aan hoe hersenen werken tijdens lezen.”

Een collector’s item: ‘Moord op de tramhalte’ met originele cover. Foto Paul Abels

Het was afgelopen week het gesprek van de dag op de NRC-redactie: wat klopt er niet aan dit boek? Er staat een behoorlijke fout op de cover van Moord op de tramhalte, het nieuwe boek van Joop van Riessen, maar bijna niemand zag het meteen.

Verwarring alom: is het een spelfout? Is er iets mis met de foto? Staat de tram achterstevoren? Waarna redacteuren zich voor het hoofd sloegen bij het ontdekken van de fout. Hoe komt het dat je dit zo makkelijk over het hoofd ziet?

Dat vraagt de uitgever van het boek, Marie-Anne van Wijnen, zich ook af. „We ontdekten de fout wel toen we de voorkant van het boek aan het opmaken waren, maar blijkbaar is er iets misgegaan in de correctie. Daardoor kwam het boek eerst al verkeerd in de catalogus te staan, die naar 1.500 boekhandelaren en journalisten is gegaan. Niemand die iets doorhad.”

Toen het boek een half jaar later naar de drukker ging, werd dan ook dezelfde cover gebruikt. „Wij hebben het niet meer gezien, de vormgever niet, de auteur niet en de drukker ook niet. Pas tijdens een signeersessie werd Joop van Riessen door een boekhandelaar op de fout gewezen.”

Op Twitter noemde uitgever Paul Abels het een: „Nachtmerrie van de de redacteur.” Ziet u het nu ook?

Waarom is het zo moeilijk om de dubbele ‘de’ op deze cover te ontdekken? Volgens professor Martin Pickering, taalpsycholoog aan de University of Edinburgh, ligt het aan de manier waarop onze hersenen werken tijdens het lezen. „Het woordje ‘de’ is heel kort, bevat weinig informatie en komt vaak voor. Daardoor onthoud je nauwelijks dat je het woord al gelezen hebt. In dit geval staat de verdubbeling ook nog eens op twee regels. Daardoor raakt het leesproces even onderbroken, waardoor je je meer concentreert op waar je verder moet lezen dan op welk woord je eigenlijk leest. Bovendien staat het herhaalde woord dan ook niet twee keer naast elkaar, wat een stuk meer zou opvallen.”

De uitgeverij heeft de fout in de tweede druk gecorrigeerd, maar besloot het boek niet terug te trekken uit de winkels. „Inmiddels kunnen we er wel om lachen”, zegt uitgever Van Wijnen. „We beschouwen het maar als een mooie gimmick, een collector’s item.”