Theresa May nieuwe Britse premier

May volgt David Cameron op en wordt de tweede vrouwelijke Britse premier in de geschiedenis.

Theresa May op audiëntie bij koningin Elizabeth II. Foto Dominic Lipinski / AP

Theresa May is de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk. Zij accepteerde woensdag een uitnodiging van koningin Elizabeth II om een nieuwe regering te vormen. May is daarmee de tweede vrouwelijke Britse regeringsleider in de geschiedenis, na Margaret Thatcher (1979 - 1990).

Kort na haar benoeming maakte May bekend dat Boris Johnson de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken wordt. Tevens zal er een speciaal ministerie worden opgezet voor het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

Staande ovatie voor Cameron

Bij het betreden van het Lagerhuis voor de laatste sessie onder leiding van scheidend premier David Cameron werd May verwelkomd met gejuich en applaus. Cameron adviseerde zijn opvolger daar de banden met de EU warm te houden. Na zijn laatste vragensessie kreeg Cameron een staande ovatie die meerdere minuten aanhield.

Twitter avatar Number10gov UK Prime Minister PM: We’re working hard to guarantee the rights of EU citizens in this country. It’s important to have reciprocity. #PMQs

Aan het einde van de middag ging Cameron op audiëntie bij de koningin, waar hij officieel zijn ontslag indiende. Direct daarop betrad May Buckingham Palace, waar zij door Elizabeth II ontvangen werd.

Na haar benoeming zei de kersverse premier dat zij het land “in dezelfde geest wil leiden als David Cameron”. May beloofde zich te zullen inzetten voor de gewone Britten en niet alleen voor de “geprivilegieerde enkelen”. Onder haar leiding krijgen burgers “de controle over hun eigen levens terug”, aldus May.

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar May: Mijn regering zal niet werken voor de “privileged few”, maar voor allen. https://t.co/gTikSG22Gk

May’s benoeming betekent het einde van het premierschap van Cameron, die het ambt sinds 2010 bekleedde. Cameron moest aftreden nadat een door hemzelf georganiseerd referendum over een vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU uitmondde in een overwinning van het Leave-kamp. Cameron zelf voerde campagne voor Remain en trad na de uitslag af, omdat hij vond dat een andere leider de Brexit zou uitvoeren.

Geen Brexit-premier

Ook leiders van het Leave-kamp pleitten direct na de uitslag voor een “Brexit-premier”. Dat is Theresa May allerminst. Hoewel zij zich als minister van Binnenlandse Zaken grotendeels afzijdig hield van de campagne, was zij altijd tegen een vertrek van de Britten uit de EU. Wel heeft ze gezegd de wens van het volk te zullen honoreren en de Brexit zo goed mogelijk uit te gaan voeren.

Het vinden van een Brexit-premier bleek ook een haast onmogelijke taak. Slechts twee weken na de overwinning van de “Brexiteers” dropen alle leiders van het Leave-kamp af. Oud-burgemeester van Londen Boris Johnson besloot niet mee te doen aan de strijd om het premierschap. Minister van Justitie Michael Gove werd door zijn eigen partij opzij geschoven, omdat hij medeverantwoordelijk werd geacht aan de val van zowel Cameron als Johnson.

De laatste hoge pief uit het Leave-kamp, Andrea Leadsom, gooide maandag de handdoek in de ring. Zij zei op te geven omdat “een leiderschapsstrijd van negen weken op zo’n kritiek moment [voor het land] hoogst onwenselijk is” en ze verwees naar de aanzienlijk grotere steun die de meer ervaren May had van Conservatieve collega’s in het Lagerhuis.

Het is nu wachten op hoe May een Brexit vorm gaat geven. Premier Mark Rutte (VVD) feliciteerde de politica maandag bij haar benoeming tot leider van de Conservatieve Partij. Hij zei ernaar uit te kijken haar te ontmoeten en is ervan overtuigd dat Nederland en het Verenigd Koninkrijk op de bestaande “stevige basis verder kunnen werken”.