Kijken: de man die zijn leven waagt om de maffia te berechten

De maffia ziet aanklager Antonio di Matteo liever dood dan levend. Di Matteo leidt een grote rechtszaak over een deal tussen de Siciliaanse overheid en de maffia.

Maffiabaas Bernardo Provenzano van het Siciliaanse Casa Nostra wordt gezocht in 2005. Hij werd in 2006 in de cel gezet en is overleed woensdag in Milaan. Foto Fabrizio Villa / AFP Photo

De man die Italië veiliger wil maken, riskeert daarmee zijn eigen leven. De Italiaanse aanklager Antonio di Matteo wil voor eens en altijd afrekenen met de Italiaanse maffia, en is een onderzoek begonnen naar de samenwerking van de Siciliaanse overheid met de maffia in de jaren negentig. De overheid zou de baas van de Cosa Nostramaffia, Bernardo Provenzano, de vrijheid hebben gegeven te doen wat hij wilde als hij ervoor zou zorgen dat de aanslagen door de maffia zouden stoppen.

Al Jazeera heeft een documentaire gemaakt over het werk van Di Matteo en de rechtszaak.

Constant omringd door twintig bodyguards

Di Matteo heeft meer dan twintig bodyguards nodig om zijn werk te kunnen blijven doen. Zijn voorgangers Giovanni Falcone en Paolo Borsellino, bekende anti-maffiarechters, moesten het beiden ontgelden terwijl ze in 1992 werkten aan de grootste maffiarechtszaak ooit, waarbij bijna vierhonderd leden van de Siciliaanse Cosa Nostramaffia voor de rechter moesten verschijnen. 345 van hen werden schuldig bevonden. Falcone en Borsellino werden beiden vermoord door autobommen. Di Matteo, toen nog rechtenstudent, raakte geïnspireerd door het idealistische werk van de mannen en besloot: “Dit is wat ik wil doen.”

Stoppen of toch doorgaan

Nu treedt Di Matteo in hun voetsporen, maar hij heeft ook het gevaar dat zij liepen geërfd. Hij weet dat de maffia hem dood wil; een van de maffialeiders heeft daartoe vanuit de gevangenis opdracht voor gegeven. Hij ontvangt dreigbrieven, doodsbedreigingen, maar het ergste vindt de rechter nog wel dat de politiek de gevaarlijke situatie waarin hij zich bevindt, niet eens erkent.

Ondertussen ontvangt hij steun van een groep Sicilianen, die zich ‘We zijn allen bodyguards’ noemt. Zij steunen Di Mattio in de queeste naar gerechtigheid, en geloven net als hij dat Italië alleen vooruit kan als eindelijk ontrafelt wordt wat er precies gebeurd is tijdens de aanslagen in de vroegen jaren negentig. Hij overweegt weleens ermee te stoppen, om eindelijk rust te vinden. Maar “zelfs als ik opgeef, weet ik absoluut niet zeker of ik van de bedreigingen af ben.”