Franse minister beweegt richting presidentschap

M/V in het nieuws Emmanuel Macron

De jonge Franse minister doet via volksbeweging En Marche! een gooi naar de macht.

Foto AFP

Het heeft er alle schijn van dat minister Emmanuel Macron (Economie) kandidaat is bij de Franse presidentsverkiezingen in 2017. Maar terwijl hij campagne voert, een programma voorbereid en fondsen werft, zegt hij op een eerste publieke bijeenkomst dinsdag in Parijs geen moment expliciet waar dat alles toe moet leiden. „Niets kan deze beweging nog stoppen”, zegt hij wel. En dat hij doorgaat „tot 2017, tot de overwinning”.

Zou Macron, volgens peilingen de populairste Franse minister, wél zeggen dat hij zijn politieke vader François Hollande buiten de Parti Socialiste uitdaagt, dan zou premier Manuel Valls hem waarschijnlijk direct tot aftreden dwingen. Sinds de 38-jarige minister geen geheim meer maakt van zijn persoonlijke ambities, probeert Valls hem te isoleren. „Het wordt tijd dat dit allemaal ophoudt”, mokte de premier dinsdag. De minister wil zo lang mogelijk in de regering blijven om zichtbaar te blijven.

Dat brengt Macron af en toe in een spagaat. Ongeveer drieduizend leden van zijn in april begonnen beweging ‘En Marche!’ horen hem in het Maison de la Mutualité van leer trekken tegen het Franse „systeem” dat „versleten” is en niet opgewassen tegen moderne economische en geopolitieke uitdagingen. „Gelijkheid” is de leidraad van de republiek, zegt hij, maar door te weinig „vrijheid” is een tweedeling ontstaan tussen de elite en een Frankrijk „dat bang is voor verval”. De economische hervormingen van Hollande waren noodzakelijk, maar „gaan niet ver genoeg”.

Macron, die niet eerder een algemene politieke toespraak hield, beweegt zich ontspannen over het podium in de grote zaal. Achter hem zit een dwarsdoorsnede van de Franse bevolking tegen een decor van het bleu-blanc-rouge, zoals bij een echte campagnemeeting. Voorgedrukte bordjes met teksten als ‘Osez’ (durf) en vlaggetjes (Frans én Europees) liggen klaar om bij een crescendo in de speech omhoog te kunnen houden.

Politieke partijen, vindt Macron, „zijn opgericht voor de situatie van vroeger” en bieden geen soelaas meer. Partijlid is hij weliswaar nooit geweest, maar als minister na een carrière als zakenbankier en onderwijs op de beste scholen, maakt hij natuurlijk evengoed deel uit van dat vermaledijde systeem, vinden critici. Op de bijeenkomst presenteert hij zich handig van zijn meest sociale kant, met steunbetuigingen uit dat achtergebleven Frankrijk en een eerbetoon aan de net overleden linkse hervormer Michel Rocard. De weduwe van de oud-premier zit zelfs in de zaal.

Zijn strategische analyse is dat de politieke onvrede in Frankrijk momenteel zo groot is dat er in 2017 plaats is voor een kandidaat die door de grenzen tussen de traditionele machtsblokken heen breekt. Een stem op Hollande, op Le Pen van het Front National of op Sarkozy of Juppé van de centrumrechtse Republikeinen gaat voor niemand van harte, zeggen mensen uit zijn entourage. „Als wij ons niet mobiliseren dan is de enige keus een tegenstem.”

Maar hoe? Een concreet programma heeft hij nog niet: „hoop” en „verandering” zijn vooralsnog de sleutelwoorden. Vrijwilligers gaan deze weken overal in het land van deur tot deur om aan de hand van vragenlijsten een analyse van de problemen te maken. Dat zou „eind dit jaar” tot een „plan” moeten leiden. ‘En Marche!’ heeft naar eigen zeggen inmiddels 60.000 leden. De Parti Socialiste heeft er krap 100.000.