Daar heb je het spook van de vrouwenhaat

Film

De trailer van de nieuwe Ghostbusters oogstte een recordaantal dislikes. Kwam dat door slechte marketing, of was het getrol van sneue haters?

Foto NBC Universal

Aan 1 miljoen ‘dislikes’ op YouTube zitten ze nog net niet, maar als het aan de ‘haters’ ligt zal dat niet lang meer duren. De trailer van de nieuwe Ghostbusters staat te boek als het filmpje met de meeste negatieve reacties ooit.

Onmiddellijk nadat in 2015 bekend was geworden dat Sony Pictures een nieuwe versie ging maken van de actiekomedie uit 1984, met vier vrouwen in plaats van vier mannen om New York spokenvrij te houden, begonnen fans online te morren. „They’re remaking Ghostbusters with only women, what’s going on?” riep Donald Trump in een vlog. En toen op 1 maart dit jaar de eerste filmtrailer online ging, werd de stroom een lawine: misogyne sneren over ‘feminazi’s’ en opmerkingen als „You’re ruining my childhood!” De trailer van de laatste Star Wars, die bijna drie keer zo vaak werd bekeken, kreeg ongeveer 20.000 dislikes. Ghostbusters staat nu rond de 925.000.

De cast zag dat als aanleiding om een nieuw front in de Amerikaanse cultuuroorlog te openen. Ze schilderden ‘haters’ af als nerds zonder vrienden, of Trumpstemmers – en niet zelden beide. Met name comédienne Melissa McCarthy sneerde erop los. Onlangs kondigde ze grimmig aan nog heel lang ghostbuster te spelen, desnoods op kinderfeestjes. De directeur van Sony Pictures toonde zich intussen zeer tevreden over alle gratis publiciteit. Of die Ghostbusters gaat helpen, zal nu blijken.

Regisseur Paul Feig hield zich dit weekeinde tijdens een persontmoeting in Beverly Hills aan het script: haters zijn een luidruchtige, gefrustreerde minderheid. „Als je een probleem hebt met meiden in de hoofdrollen, dan kan ik je niet helpen. Dan heb je therapie nodig om iets te doen aan je moedercomplex.”

Who you gonna call?

Ivan Reitmans origineel uit 1984 (met een zeer matig vervolg in 1989) over vier gesjeesde wetenschappers die spoken, de demon Gozer en een huizenhoog marshmallowmannetje bestrijden, roept jeugdsentiment op – veel meer dan een film als Ocean’s Eleven (2001) waarvoor ook een ‘vrouwenremake’ is gepland. Het ensemble underdogs onder leiding van Bill Murray, de horrorclichés, de grappige actie en snedige oneliners: publiek en critici smulden ervan. Wie te jong was om in de jaren tachtig de openingstunes mee te leren neuriën, leerde het vervolg op ‘who you gonna call?’ door heruitzendingen, spin-offs of speelgoed – met name het groene onderkinnenmonster Slimer bleek populair.

Sony besloot dat het na 22 jaar tijd was om een nieuwe generatie kennis te laten maken met de Ghostbusters. In Beverly Hills vertelt Feig dat het verzoek om de nieuwe vrouwenversie te regisseren van Reitman zelf kwam. Maar het was Sony-topvrouw Amy Pascal, vertrokken na het schandaal rond gehackte e-mail, die ‘vrouwenregisseur’ Feig binnenboord wilde halen. Hij toonde met hitkomedies als Bridesmaids (2011) en Spy (2015) aan dat het publiek rijp was voor vrouwelijke komieken, terwijl The Hunger Games bewees dat een vrouw actieheld kan zijn. Een kantelpunt leek bereikt, en dat ging gepaard met forse kritiek op Hollywood als blank mannenbastion.

Politieke correctheid

Dus werden het vrouwelijke ghostbusters: Feig koos voor zijn beproefde duo Kristen Wiig en Melissa McCarthy, aangevuld met twee actrices uit Saturday Night Live, Leslie Jones en Kate McKinnon. In het nieuwe kwartet is één ghostbuster lesbisch, één gezet en één zwart. Politieke correctheid speelde daarbij geen rol, benadrukt Feig: „Het origineel werkte zo goed omdat de vier grappigste mensen van die tijd de hoofdrollen hadden.” Net als nu, stelt Feig, die wil aantonen dat „grappige mensen gewoon grappige mensen zijn, en dat vrouwen veel te weinig kansen kregen om dat te bewijzen”.

De regisseur stond ook op een ‘reboot’ van Ghostbusters: een vervolg dat overnieuw begint en doet alsof er geen eerdere films waren. Feig: „Je wilt als filmmaker een verhaal vertellen dat kijkers nog niet zagen. Of een verhaal dat je wel kent, maar niet op deze manier.”

Dat laatste werd het dus. En dat veroorzaakte verwarring, die werd aangewakkerd door matige marketing. Uit internetcommentaren als „Who the Hell is gonna pay to watch a bunch of old, angry feminist do something a group of men already did 30 years ago?” schemert, naast dubieuze sentimenten, namelijk ook vermoeidheid door over de zoveelste cynische bewerking van een klassieker uit de jaren tachtig. Daar gingen de trollen deze lente eveneens tegen op oorlogspad: de eerste trailer suggereerde een film die zich beperkte tot herkauwen van belegen Ghostbuster-grappen. De tuttig nagels vijlende secretaresse Janine bleek vervangen door de dommige toy boy Kevin (Chris Hemsworth) en Wiig klaagde nuffig over spokenslijm, zoals eerder Bill Murray. Het was bedoeld als een feest der herkenning, maar suggereerde fantasieloze imitatie en vertoonde geen spoor van de schaamteloze grofheid – bruidje krijgt midden op straat een diarree-aanval – die Feigs eerdere vrouwenkomedies zo verfrissend maakten.

Zelfs Melissa McCarthy moest erkennen dat de filmtrailer verwarring zaaide: hij leek de eerste Ghostbusterfilm aan te kondigen, maar met actrices. Ook over de special effects in de trailer, gebaseerd op jarentachtig-knulligheid, waren geeks matig te spreken. „Het geweld in de film moet fun zijn”, verdedigde Feig die keus dit weekeinde.

Zo zijn er wel meer problemen met deze reboot, zoals de cameo’s van ‘originele acteurs’ die sceptische nostalgiekijkers over de brug moeten helpen: Dan Aykroyd duikt op als taxichauffeur, Bill Murray als paranormaal scepticus. Ze hangen er een beetje bij in een film die doet alsof de dames de eerste ghostbusters zijn. Maar de nieuwe trailers zijn iets positiever ontvangen, al was anoniem erop reageren niet langer mogelijk. En de eerste reacties op de film vallen mee. Is Sony uit de brand?

Niet helemaal: de studio maakt zich al op voor het volgende debat. Want waarom werkt de enige zwarte ghostbuster bij de metro en zijn de drie blanke ghostbusters academici?