Longreads

‘Mensen zonder psychische stoornis zullen ons nooit begrijpen’

Hoe moet je omgaan met iemand met een psychische aandoening? Mia McCartney, die zelf lijdt aan depressie en slapeloosheid, vertelt uit haar eigen ervaringen.

Foto: ANP / Koen van Weel

Om iemand met een psychische aandoening écht te begrijpen, moet je er zelf een hebben. Dat schrijft de Zuid-Afrikaanse Mia McCartney, die lijdt aan de gevolgen van depressie en slapeloosheid, op haar blog Big Dot Mouth (later op de site van de Daily Maverick geplaatst).

In een openhartig betoog deelt Mia haar ervaringen met mensen die geen psychische aandoening hebben. “Sane people”, zoals zij ze zelf noemt, bagatelliseren haar symptomen omdat ze zelf niet begrijpen.

“Mensen zonder aandoening doen hun best om ons-met-aandoening goed te benaderen. Maar jullie begrijpen ons gewoon niet. Door contact met vrienden en familie die wel in orde zijn, heb ik ontdekt dat er een hele wereld is waarvan jullie absoluut niets afweten.”

Praktische tips die wij niet willen

McCartney noemt een reeks praktische problemen zoals angstaanvallen en haar slapeloosheid, die sane people proberen op te lossen met goedbedoelde praktische adviezen. Van yoga (“Ik heb m’n yogaleraar bijna neergeslagen met een matje omdat hij maar niet wilde snappen dat mijn hartslag niet tot rust komt. Ik zit tjokvol medicatie, weet je.”) tot het nuttigen van een goede maaltijd (“Dankzij de verlammende misselijkheid - bijwerkingen van de antidepressiva - spuug ik de hamburger waarschijnlijk binnen drie kwartier weer uit. Daarom draag ik altijd een tandenborstel mee, thank you for noticing”.)

Wat wél te doen

Hoewel het haar frustreert, schrijft McCartney toch begrip te hebben voor haar omgeving. Omgaan met mensen met een psychische aandoening vereist volgens haar een “onbehoorlijke hoeveelheid geduld en liefde”.

“Psychiatrische patiënten zijn tijdens een depressieve periode “shitty people”. We zijn ongelofelijk humeurig: we worden disproportioneel ongelukkig, woedend of angstig in situaties die anders volstrekt normaal zijn. We klagen dat niemand ons meer uitnodigt maar glippen ondertussen onder onze afspraken uit, vertrekken vroeg of gaan schijnbaar verveeld en antisociaal in een hoekje zitten.”

Om hiermee om te gaan geeft ze in het slot van haar betoog acht tips voor mensen met een persoon in hun omgeving die leidt aan een psychische aandoening. De belangrijkste: verbreek het contact niet. Blijf ze uitnodigen en ga met ze in gesprek over hun aandoening. “Hoe afstandelijk en rot we in het recente verleden ook zijn geweest, neem die telefoon op. Het redt levens.”

Lees de longread “If you you are sane, you need to read this” (3500 woorden, leestijd 18 minuten) voor alle voorbeelden en de tips uit het betoog van Mia McCartney.