‘Het schilderij van Beyoncé’ ontdekt

In mei zag Sander Paarlberg, curator van het Dordrechts Museum, in een clip van Beyoncé de stompe toren van de Grote Kerk uit Dordrecht op een schilderij dat hij niet kende. Een zoektocht begon. Nu heeft hij het gevonden.

Sander Paalberg merkte het schilderij (hier rechtsboven) direct op in de clip van Beyoncé. © Youtube

Noem het beroepsdeformatie. In mei keek Sander Paarlberg, curator van het Dordrechts Museum, naar de videoclip van Denial van Beyoncé, van haar nieuwste album Lemonade. Kijkend naar een halfnaakte zangeres die zwemt in een ondergelopen hotelkamer, wordt zijn oog getrokken door een schilderij op de achterwand. Daarop zag hij de stompe toren van de Grote Kerk uit Dordrecht. Hij kende het niet.

Gouden tip
Paarlberg dook de archieven van zijn eigen museum in. Tevergeefs. „Het schilderij is echt niet te herkennen. Ten eerste zie je onder water vrij weinig. Ten tweede heb ik zoveel gezichten op Dordrecht gezien, dat ik soms door de bomen het bos niet meer zie.” Dankzij een hoop commotie, kreeg Paarlberg uiteindelijk talloze tips doorgestuurd.

Dordrechts Museum

Het schilderij van Wim Jansen. Dordrechts Museum

De gouden tip kwam nadat iemand een foto doorstuurde van een schilderij, dat ‘gewoon’ in de Trinitatiskapel van de Luthers-Evangelische Gemeente in Dordrecht hangt. Paarlberg herkende het meteen. „Ik heb de clip zo vaak bekeken dat ik het schilderij inmiddels kan dromen. Ik ben er direct heen gegaan en het was raak.” Paarlberg was verbaasd en verheugd: „Na alle media-aandacht was ik blij dat ik het in ieder geval goed gezien had, dit is echt het schilderij uit de clip.”

Het kunstwerk is van de schilder Wim Jansen (1923-1992). „Hij is een heel lokale kunstenaar. Bepaald geen bekende naam, zeker niet voor iemand buiten Dordrecht.” Jansen wordt gerekend tot de Dordtse Impressionisten. Dat zijn kunstenaars die zich door de Haagse School hebben laten inspireren, maar dit veel later zijn gaan doen. „Dit schilderij is pas rond 1950 gemaakt, in een tijd dat er eigenlijk al lang abstract werd gewerkt.” Paarlberg vindt het schilderij geen mooi voorbeeld van een ‘Gezicht van Dordrecht’: „Het is in een behoudende stijl geschilderd. Totaal niet vernieuwend, bijna achterhaald. Zeer waarschijnlijk heb ik het ooit gezien. Ik heb er alleen niet echt opgelet.”

Diepere betekenis?
Hoe komt zo’n onbekend schilderij van een onbekende schilder uit een onbekende Dordtse kapel in de clip van een wereldberoemde zangeres? „Ik heb begrepen dat je op internet allerlei theorieën vind over de symboliek van Beyoncés videoclips, maar kan me niet voorstellen dat dit ‘Gezicht op Dordrecht’ een diepere betekenis heeft. Het is puur een sfeervol schilderij om het interieur aan te kleden. Hoogstwaarschijnlijk toeval dat ze dit beeld gevonden hebben.”

Na een zoektocht op internet blijkt dat het schilderij slechts op één plek te vinden is: een Chinese website met stockfoto’s. Hoe de foto van het Dordtse schilderij daarop terecht is gekomen, is nog steeds een raadsel.

Het schilderij wordt vanaf eind oktober tentoongesteld in het Dordrechts museum. Het museum wijdt een aparte zaal aan gezichten op Dordrecht. „We stellen de mooiste gezichten op Dordrecht tentoon. Eigenlijk is dit een matig stuk, maar het blijft ‘het schilderij van Beyoncé.’”