Eerste Kamer steunt schrappen dwangsom Wob

Meerderheid in senaat voor wetswijziging die regelt dat overheid geen boetes hoeft te betalen bij te laat leveren informatie.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt laat in het debat over professor Maat - in januari dit jaar - zwartgelakte passages uit het politierapport zien. Foto ANP / Jerry Lampen

Overheden hoeven binnenkort geen dwangsom meer te betalen als ze te laat reageren op een verzoek om overheidsinformatie openbaar te maken. De Eerste Kamer heeft dinsdag ingestemd met een wetswijziging van minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) die de dwangsom schrapt uit de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

De senaatsfracties van CDA, D66 en GroenLinks stemden ook in met de wetswijziging. In de Tweede Kamer stemden deze partijen er nog tegen. Ze waren het ermee eens dat misbruik van de dwangsom moet worden aangepakt, maar ze zeiden het ook belangrijk te vinden dat de overheid zich gedwongen voelt om snel te reageren op Wob-verzoeken. De dwangsom was daarvoor een stok achter de deur. Door het wetsvoorstel van Plasterk zou de overheid te weinig urgentie voelen om snel te reageren.

Oppositie wilde liever nieuwe wet afwachten

De oppositiefracties in de Tweede Kamer hadden liever gewacht op de invoering van de Wet open overheid (Woo), een initiatief van GroenLinks en D66 dat de Wob moet vervangen. In april werd de Woo met een nipte meerderheid aangenomen door de Tweede Kamer. In de Woo wordt de dwangsom eveneens geschrapt, maar de overheid is daarin ook gedwongen om meer informatie actief openbaar te maken.

De Eerste Kamer behandelt de Wet open overheid (Woo) na de zomer. Als de Eerste Kamerfracties hetzelfde stemmen als hun collega’s in de Tweede Kamer, wordt de wet met een kleine meerderheid aangenomen.

Plasterk wilde niet wachten op de invoering van de Woo, waarin de dwangsom ook wordt geschrapt. Hij wilde zo snel mogelijk van de dwangsom af zijn, omdat gemeenten veel last zouden hebben van het misbruik ervan. Het is niet exact duidelijk hoeveel misbruik er wordt gemaakt van de dwangsom. In 2010 bleek uit onderzoek dat gemeenten bij 21 procent van de Wob-verzoeken vermoeden dat die gericht zijn op het verdienen van geld.