Black Lives Matter krijgt sinds ‘Dallas’ ook kritiek

Betoging

In Baton Rouge vrezen inwoners dat militante buitenstaanders hun protest tegen politiegeweld kapen. „Ga hier niet met stenen gooien.”

Foto Reuters

Activistisch Amerika is neergedaald op het kleine, klamme Baton Rouge. Op zaterdag vertoonde een groep van 25 leden van de militante New Black Panthers uit Houston zich – zakdoeken voor de gezichten – bij de winkel waar vorige week cd-verkoper Alton Sterling werd doodgeschoten door de politie. Zondag deelden leden van de Revolutionaire Communistische Partij uit New Orleans flyers uit. En alle ogen waren gericht op de vers ingevlogen Black Lives Matter activisten uit Los Angeles, Baltimore en St Louis.

Baton Rouge is trots op zijn geschiedenis van strijd voor burgerrechten. In 1953 werd hier de eerste bus-boycot bedacht, tegen naar ras gescheiden plekken in het openbaar vervoer. Die kreeg twee jaar later navolging met Rosa Parks in Alabama. Anno 2016 verlopen betogingen overdag vreedzaam. Maar ’s avonds houden demonstranten en politie elkaar gevangen in provocaties over en weer, er werden bijna 200 mensen gearresteerd. Zondagavond zette een bataljon politie midden in een woonwijk een pantservoertuig en een snoeiharde sirene in tegen een opgewonden groep jongeren in luchtige zomerkleren, enkel gewapend met hun smartphones.

Buitenstaanders

De activist die dit weekend hét gezicht werd van de protesten in Baton Rouge, kwam uit Baltimore. Black Lives Matter-activist DeRay Mckesson filmde zaterdag zijn eigen arrestatie, nadat hij steeds vooraan stond bij betogingen. Zondag werd hij vrijgelaten, de maandag bracht hij vooral door in plaatselijke tv-studio’s.

Sommigen vrezen dat buitenstaanders van Baton Rouge het nieuwe Ferguson zullen maken. Dat is de voorstad van St. Louis, waar in 2014 duizenden burgers vochten met de politie nadat agent Darren Wilson de zwarte tiener Michael Brown had doodgeschoten. Tijdens de zondagsdienst in de Living Faith-kerk kreeg bisschop Raymond Johnson applaus toen hij activisten van elders verweet dat zij „onze tragedie gebruiken om hun eigen punt te maken”.

Politiechef Brown nodigt betogers uit te solliciteren

„Het is goed als mensen willen delen in ons verdriet,” zegt Mike McCallahan, de plaatselijke voorzitter van de zwarte burgerrechtenbeweging NAACP. „Tenslotte kwam Martin Luther King uit Georgia, maar werd hij ook opgepakt in Alabama. Leen ons je voeten bij betogingen, luister naar ons. Maar ga hier niet met stenen gooien.”

Het is een generatiekwestie, erkent hij. „De jongeren brengen de energie mee”, zegt hij in zijn kantoor.

„Maar ze willen dat er nu iets gebeurt. Voor verandering heb je een langere adem nodig. Dan gaat het over de armoede hier, over het aannemen van meer zwarte politiemensen. Over wetswijzigingen. Veranderingen gaan langzaam.”

Ferguson betekende de landelijke doorbraak voor het geweldloze, maar confronterende activisme van Black Lives Matter. Sinds twee jaar eist de jongere generatie Afro-Amerikanen met demonstraties en ‘die-ins’ luidruchtig en zelfbewust haar rechten op, ook door op Facebook te livestreamen zodra die met voeten worden getreden. Zondag galmde het ‘Black Lives Matter’ door de straten van Baton Rouge – de betogers hadden alle kleuren van de regenboog en ze waren allemaal jong.

Beschuldigende vinger

Maar nadat donderdag een zwarte legerveteraan, Micah Johnson, in Dallas vijf agenten doodschoot bij een betoging, wees een aantal vooraanstaande Republikeinen met een beschuldigende vinger naar de beweging. „Black Lives Matter heeft een schietschijf op de rug van de politie geplakt”, zei Rudy Giuliani, voormalig burgemeester van New York, tegen CBS. De leuze Black Lives Matter noemde hij „inherent racistisch”.

„Afleidingstactieken. De kern van de zaak blijft dat wij niet zouden hoeven protesteren als Alton Sterling, Michael Brown, Philando Castile en al die anderen niet waren doodgeschoten,” reageerde DeRay Mckesson in Baton Rouge.

President Obama, die vandaag in Dallas spreekt bij een herdenkingsdienst voor de gedode agenten, vroeg dit weekend om terughoudendheid. Politiechef David Brown van Dallas nodigde demonstranten uit bij zijn korps te solliciteren „en zo bij te dragen aan de oplossing”.

„Sommige politiekorpsen hervormen”, zei Mckesson, toen hem gevraagd werd naar de resultaten van twee jaar Black Lives Matter. „Maar het gros weigert te erkennen dat hervorming nodig is. Het zou echt enorm helpen als de politie zélf zei dat ze open staat voor verandering.” McKesson maakt ook deel uit van CampaignZero, een organisatie die met onderzoek en gedetailleerde voorstellen voor andere politiemethodes het aantal doden door politiekogels wil terugbrengen.

In Baton Rouge blijft het maandag rustig. ’s Middags houdt een groepje jongeren een protest bij het stadhuis: zwijgend en onbeweeglijk staan ze in het portiek. Eén van hen is Keon Preston, wiens broer een jaar geleden omkwam bij een schietpartij. Hij maakt zich grote zorgen.

„Over een maand blijkt dat de agenten die Alton Sterling doodschoten vrijuit gaan. En dan breekt hier de hel los. Iedereen onderschat hoe boos jongeren hier zijn.”