De Thuiskok: Hollands eten volgens het Rijks

Liefst 2,4 miljoen mensen bezochten vorig jaar het Rijksmuseum, een record. De grootscheepse renovatie is daar grotendeels debet aan, maar wat nog wel eens vergeten wordt is dat het aanbod is geïnnoveerd.

Onder de vertrekkende directeur Wim Pijbes is het Rijks uitgegroeid tot een multimediaal fenomeen dat zich tot doel heeft gesteld kunst en kennis daarvan te verspreiden. Zo is een collectie van 200.000 kunstwerken te zien op Google, kwam dit jaar het boek Rijks, masters of the Golden Age - 35 kilo zwaar en 6.500 euro duur - uit en kun je fine dinen in het museumrestaurant Rijks.

Het uitbrengen van een kookboek past geheel in die strategie. Rijksmuseum Kookboek, samengesteld door kookboekenauteur en -handelaar Jonah Freud, bevat meer dan 130 recepten en moet in haar eigen woorden „een canon van de Nederlandse gastronomie” zijn.

Het boek, opgemaakt in de huisstijl van het Rijks, heeft pagina’s die zo doorzichtig zijn dat afbeeldingen, recepten en teksten doorschijnen. Het boek heeft daardoor iets weg heeft van een kunstcatalogus, ongetwijfeld met opzet. Er wordt ook met de transparantie gespeeld: tekst begint aan de ene kant van een pagina, en worden afgemaakt met letters op de achterkant van het vel. Nadeel is wel dat niet alle schilderijen even fijn te bewonderen zijn als er letters van de volgende pagina doorheen lopen.

Over de inhoud van het boek kun je kort zijn: dat is een ode aan de Nederlandse culinaire geschiedenis. Aardappels, kapucijners, rogge, in totaal komen vijftig typisch Hollandse ingrediënten aan bod. Ze zijn voorzien zowel traditionele als moderne bereidingen. Dat levert een aanbod op van hele simpele recepten, zoals kabeljauw met ravigottesaus of ontbijtkoek, tot complexe gerechten als lamsham in hooi en terrine van varkenskop.

Maar het boek is meer dan een verzameling recepten. Het is een gids door de Nederlandse culinaire geschiedenis, prachtig uitgediept in de voorwoorden van Freud en tot leven gebracht door schilderijen en foto’s van andere kunstobjecten uit de collectie van het Rijks.

Het boek oogt wel kwetsbaar, waardoor ik helaas het idee heb dat dit boek in de keuken niet een heel lang leven beschoren is. Ook het ontbreken van een harde kaft maakt het boek niet ideaal voor gebruik tijdens het koken. Toch gaan we dat deze week doen, alleen al omdat Hollandse pot zo lekker kan zijn.