Rechter geeft dubbel signaal in zaak easyJet

Luchtvaart De piloten van easyJet mogen best staken, maar de budgetmaatschappij mag ook stakingsbrekers inzetten van de rechter.

Vliegtuig van Easyjet, vlak voor het landt op vliegveld Barcelona. Foto Josep Lago / AP

Luchtvaartmaatschappij easyJet mag piloten van buitenlandse vestigingen inzetten om stakende easyJet-piloten op Schiphol te vervangen. Daar staat tegenover dat pilotenvakbond VNV een staking mag uitroepen met een zeer korte aankondigingstijd, zes uur voor de start van de staking. De komende vier weekenden zijn stakingen verboden, omdat dat de pieken zijn van de zomervakantie.

Dat is de uitkomst van een kort geding dat door de VNV was aangespannen tegen easyJet. De twee partijen onderhandelen al een jaar over een cao voor de 73 Nederlandse piloten van easyJet, die werken op de vorig jaar op Schiphol geopende basis van de Britse maatschappij. Omdat er geen akkoord kon worden bereikt over uitkering bij ziekte, pensioen en rusttijden, legden de piloten op 14 juni gedurende acht uur het werk neer. Een tweede staking, gepland voor 25 juni, werd op het laatste moment door de VNV afgeblazen. De bond wilde eerst van de rechter weten of easyJet gerechtigd is om de gevolgen van een staking op te vangen door piloten van elders in te zetten.

Alsnog uitspraak

De Haarlemse rechter vroeg de partijen om eerst zelf nog te proberen nader tot elkaar te komen. Dat lukte niet, en daarom deed de rechter alsnog uitspraak. Die valt uit in het voordeel van easyJet, maar geeft de VNV wel het recht om met een kort vooraf aangekondigde staking easyJet te raken. Dat passagiers door een pilotenstaking worden gedupeerd, is onvermijdelijk en geen reden voor een verbod. Het is juist goed als het publiek wordt geraakt, zegt de rechter: „Het dynamische proces dat daardoor ontstaat, kan stimulerend werken op de oplossing van het conflict.”

Volgens de rechter is het aannemelijk dat de arbeidsvoorwaarden van Nederlandse easyJet-piloten slechter zijn dan die van buitenlandse easyJet-piloten en piloten van andere budgetmaatschappijen in Nederland. Bovendien heeft easyJet „niet aannemelijk gemaakt dat zij zich in de onderhandelingen redelijk heeft opgesteld”. Daarom vindt de rechter kortdurende stakingen een gerechtvaardigd middel in de strijd om betere arbeidsvoorwaarden.

De korte aankondigingstermijn is volgens de rechter noodzakelijk om de machtsmiddelen van beide partijen in balans te houden. Met een aankondiging van zes uur van tevoren wordt het voor easyJet lastig om buitenlandse piloten in te vliegen en daarmee het effect van de staking op te vangen. De rechter geeft dus een dubbel signaal af: easyJet mag vervangen, maar dat moet wel moeilijk zijn.