Portugese voetballers keren als helden terug

Een dag na de EK-zege zijn de Portugezen euforisch. Nu zijn ze niet niet meer de losers die door andere EU-landen op de vingers worden getikt, maar winnaars.

Foto AFP

De voetballers van Portugal zijn de nieuwe nationale helden van een land dat niet gewend is de beste van Europa te zijn. Op grootse wijze werd de ploeg om één uur binnengehaald op het vliegveld Humberto Delgado van Lissabon. De eerste hoofdprijs uit de geschiedenis van het Portugese landenvoetbal wordt gekoesterd als een grote schat. „Portugal! Portugal! Portugal!”, klonk het door de straten van de Portugese hoofdstad. „Een unieke victorie”, zo noemde premier Antonio Costa de winst van het EK.

Het Portugese volk had een haat-liefde-verhouding met het nationale elftal, waarvan Ronaldo hét gezicht is. De sterspeler uit Madeira is met afstand de succesvolste speler ooit van Portugal, maar qua populariteit stond hij altijd in de schaduw van het in 2014 overleden icoon Eusébio. Ronaldo beschikt over een bravoure die vele Portugezen overdreven vinden. Dat is hem voor nu vergeven, al zal de liefde nooit helemaal onvoorwaardelijk worden.

Te amo❤️❤️🔝

Een foto die is geplaatst door Cristiano Ronaldo (@cristiano) op

Eusébio was veel meer een man van het volk. ‘De zwarte panter’ is bijgezet in het pantheon van Portugal, naast onder anderen de ontdekkingsreiziger Vasco da Gama, Fadozangeres Amalia Rodrigues en de vermoorde politicus Humberto Delgado. Maar Eusébio won nooit een hoofdprijs met Portugal.

Het is niet waarschijnlijk dat Ronaldo of bondscoach Fernando Santos na hun dood een plek in het pantheon zal krijgen, maar ze hebben met de Europese titel wel iets unieks losgemaakt. ‘Trots van Portugal’, kopte sportkrant A Bola. Het dagblad Publico stelde kortweg: ‘10 juli, de dag van Portugal.’ O Jogo gaf het elftal eeuwigheidswaarde met het woord Eternos.

Lees ook de column van Wilfried de Jong over Ronaldo, zijn knie, de traan, en de mot

Santos prijst de instelling van zijn spelers.

„We hebben een geweldige groep. De jongens hebben me altijd geloofd als ik zei dat we het toernooi konden winnen. De emoties zijn niet in woorden te beschrijven. Het is echt ongelofelijk.”

De wijze waarop het elftal in de finale bleef vechten na het wegvallen van de geblesseerde Ronaldo was ongekend. De angst dat de ploeg zonder hun ster als los zand uiteen zou vallen bleek ongegrond. Eder werd met zijn winnende doelpunt de gevierde man van de finale. Ronaldo was langs de kant zijn allergrootste fan en had zelfs tegen Eder gezegd dat hij een doelpunt zou maken. „Ik loop al lang mee in het voetbal en voelde dat hij ging scoren”, stelde Ronaldo later.

Ronaldo had als clubvoetballer al alle mogelijke prijzen gewonnen, maar het ontbrak hem aan succes met Portugal. Als 19-jarige was hij in 2004 dichtbij het winnen van de EK-finale in eigen land, maar ging het toch nog mis tegen Griekenland. Dat trauma sleepte Ronaldo op ieder eindtoernooi met zich mee. Net als zijn grote rivaal Lionel Messi leek hij de geschiedenis in te gaan als een wereldster die nooit kon schitteren in het shirt van zijn land.

Ronaldo huilde dan ook van geluk toen hij in het Stade de France in Parijs als captain de beker in zijn handen mocht houden. „Ik heb hier zo lang naar uitgekeken, eigenlijk sinds 2004 al”, zei Ronaldo na de zege.

„Ik heb God gebeden voor een nieuwe kans. Ik vond dat we die verdienden.”

Het liefste had Ronaldo de beker nooit meer losgelaten en hem bij al zijn andere prijzen in zijn eigen museum op Madeira gevoegd.

Maar het Europees kampioenschap is een prijs voor heel Portugal. De overwinning van het EK maakte in het Zuid-Europese land een enorme euforie los. De Portugezen vierden het succes als een mijlpaal in de geschiedenis. Voor even is alle economische ellende van de voorbije jaren vergeten. Portugal is nu een land van winnaars in plaats van losers die door andere Europese landen op de vingers worden getikt.

Volgens verschillende berekeningen zou de Europese titel het land zo’n 600 miljoen euro op kunnen leveren, maar de morele waarde van de titel lijkt vele malen belangrijker. Niet alleen in Portugal zelf, maar ook de miljoenen Portugezen die hun land in het verleden verlieten koesteren de Europese titel. Alleen in het gastland Frankrijk wonen al meer dan één miljoen Portugezen. Ze vierden in Parijs feest zoals de Grieken dat in 2004 na hun gewonnen EK in Lissabon deden.