Ook in Hamburg honderden aanrandingen rond Oudjaar

Net als in Keulen vonden ook in Hamburg massale aanrandingen plaats tijdens Oudejaarsnacht, blijkt uit een rapport van het Duitse Bundeskriminalamt. In totaal werden ruim 1200 vrouwen slachtoffer van seksueel geweld. Tot veroordelingen komt het nauwelijks.

Foto AP

De Duitse autoriteiten waarschuwden al maanden dat veel van de daders van de massale aanrandingen op Oudejaarsnacht in Keulen en andere steden vermoedelijk vrijuit zullen gaan. Maar nu heeft het Bundeskriminalamt, de landelijke recherchedienst, de balans opgemaakt. Daaruit blijkt dat ondanks grote inspanningen van politie en justitie tegen slechts 120 mannen een gerechtelijk onderzoek is ingesteld – en dat het er niet veel meer zullen worden. Terwijl ruim 1.200 vrouwen slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld bij de Oudejaarsvieringen. Slechts vier mannen zijn tot nu toe veroordeeld.

De belangrijkste bevindingen van de politie werden zondag en maandag gemeld door de Süddeutsche Zeitung en de omroepen NDR en WDR, op basis van het eindrapport van de recherchedienst. Het rapport is nog niet gepubliceerd, omdat het nog moet worden goedgekeurd door de deelstaten.

Meer dan 400 slachtoffers in Hamburg

De meeste aandacht ging tot nu toe uit naar de honderden aanrandingen in Keulen: op het overvolle plein tussen de Dom en het station, en in het gedrang in de gangen van het station. Maar in Hamburg gebeurde hetzelfde, ook op grote schaal. Waren volgens de politie in Keulen zo’n 650 vrouwen slachtoffer van seksueel geweld, in Hamburg waren dat er meer dan 400 – vooral in de drukte in de straat Große Freiheit, in de uitgaansbuurt rond de Reeperbahn. In Stuttgart, Düsseldorf en andere steden speelden zich hetzelfde af, zij het op kleinere schaal.

Nieuw fenomeen

De politie en de stadsbestuurders werden volkomen overvallen door zowel de aantallen aanrandingen als door de manier waarop de daders hun slachtoffers belaagden. Groepjes mannen omsingelden vrouwen, isoleerden hen in de drukte van partners en vrienden, en betastten hun billen, borsten en grepen tussen hun benen. Dat dit massaal gebeurde, en in de openbare ruimte, maakt het volgens het Bundeskriminalamt tot een nieuw fenomeen in Duitsland.

Voor de politiedienst was dat reden om alle gegevens van de Oudejaarsnacht uit de verschillende deelstaten en steden te verzamelen en in kaart te brengen. De meeste verdachten waren niet afkomstig uit Syrië, zoals aanvankelijk werd aangenomen, maar waren van Noord-Afrikaanse komaf. Ongeveer de helft van de verdachten is met de grote vluchtelingenstroom van 2015 naar Duitsland gekomen.

Weinig bewijsmateriaal

In veel gevallen gingen de aanrandingen samen met diefstal. Aan de hand van gestolen voorwerpen, vooral mobieltjes, konden sommige verdachten worden opgespoord en aangeklaagd. Maar bij het seksuele geweld was dat een stuk moeilijker. De vrouwen die werden belaagd konden vaak niet zien van wie de handen waren die ze op hun lichaam voelden. En de videobeelden van bewakingscamera’s in Keulen waren van erg slechte kwaliteit.

In Hamburg waren beveiligingscamera’s in de buurt al jaren geleden uitgeschakeld na klachten van een buurtbewoner. Maar er doken wel enkele bijzondere scherpe foto’s van de menigte op, genomen van een balkon. Die foto’s leverden arrestatiebevelen en aanklachten op, maar uiteindelijk toch ook onvoldoende bruikbare informatie. Sommige vrouwen herkenden op de foto’s wel mannen die hen hadden aangerand, maar meer aan hun kleding dan aan hun gezicht.

nycap

Zo werd een man met een petje met de letters NY (New York) door een slachtoffer aangewezen als dader. Maar de uit Tunesië afkomstige man die daarop in een asielzoekerscentrum werd aangehouden, ontkende dat hij iets had gemerkt van de aanrandingen, laat staan dat hij er iets mee te maken had. Inmiddels is hij voorlopig vrijgelaten, een rechter oordeelde dat er onvoldoende grond was om hem aan te wijzen als verdachte van deze aanranding.

Rechtszaken moeilijk

Toen enkele dagen na Nieuwjaar duidelijk werd hoe groot het aantal aanrandingen was geweest, veroorzaakte dat een grote schok in Duitsland en daarbuiten. In de Duitse publieke opinie versterkte de kwestie de weerstand tegen de komst van grote aantallen vluchtelingen. Bondskanselier Merkel verzekerde de bevolking dat de Duitse rechtsstaat zulke „weerzinwekkende daden” niet zou accepteren.

Maar ook als er verdachten voor de rechter gebracht kunnen worden, blijkt het erg moeilijk hen veroordeeld te krijgen. De eerste man die in Keulen voor aanranding terecht stond, werd in de rechtbank niet herkend door het slachtoffer en ging dus vrijuit (maar werd wel uitgezet, omdat hij illegaal in het land verbleef). Een ander, die door het slachtoffer was omschreven als minstens 1,80 of 1,90 meter lang, werd vrijgelaten onder meer omdat voor de rechter werd vastgesteld dat hij nog geen 1 meter 70 was.