...maar de gekwetste Ronaldo werd de held

Reportage Portugal

Zonder de ster Ronaldo hielden de Portugezen onverwacht stand.

Lissabon

Volkomen onverwacht mag Portugal zich voetbalkampioen van Europa noemen. Pas na het laatste fluitsignaal geloofden de Portugezen echt dat ze sportieve wraak hadden genomen voor het verloren EK van 2004 in eigen land. Tot diep in de nacht vierde Portugal feest in de binnenstad van Lissabon waar de voetballers vandaag als nationale helden worden binnengehaald.

Het echte geloof in eigen kunnen was er eigenlijk geen moment op het EK in Frankrijk. Zelfs toen Portugal voor de tweede keer in de geschiedenis de finale bereikte, nam het land de positie van underdog in. De socialistische premier Antonio Costa dekte zich in door te stellen dat het spèlen van de finale al een groot succes was.

Van een EK-gekte was tot zondag in Portugal nauwelijks sprake. In Lissabon waren slechts op twee plekken in de stad grote schermen geplaatst. In Alameda en op het Praça de Comércio hoopten de Portugese fans dat de wereldster Ronaldo eindelijk zijn land bij de hand zou kunnen nemen. Dat liep al snel mis. Al na 24 minuten sloeg het noodlot toe. De captain uit Madeira raakte geblesseerd en moest – met tranen in de ogen – afhaken, een verweesde ploeg achterlatend. Er ging een schok over het Praça de Comércio. Dit kon nooit meer wat worden.

Er voltrok zich een onverwacht scenario. De Portugezen toonden opeens teamspirit en hielden stand tegen het land waarvan sinds 1975 nooit meer was gewonnen. Toen Eder in de tweede helft van de verlenging met een hard afstandsschot toesloeg, ontplofte Lissabon. Het trauma van 2004 kon worden vergeten. Ronaldo huilde, nu van vreugde. Met de beker in zijn handen was hij de gelukkigste man op aarde.

Het contrast met de zomer van 2004 kon bijna niet groter. De Portugezen voelden zich destijds in Europa eindelijk serieus genomen. De economie verrichtte wonderen en FC Porto mocht zich als winnaar van de Champions League de beste club van Europa noemen. Eindelijk kon Portugal laten zien dat het wel degelijk een grootmacht was. Niet dus. De EK-finale in eigen land werd verloren van Griekenland.

Portugal slaagde er daarna niet meer in een hoofdrol op te eisen in het internationale voetbal. Het economische wonder bleek te zijn gebouwd op drijfzand. Het land raakte in een diepe financiële en morele crisis. Talloze hoogopgeleiden vertrokken naar het buitenland. De bevolking kromp en vergrijsde. Op het WK voetbal in 2014 werd Portugal al in de groepsfase uitgeschakeld.

Het voorbije jaar kroop Portugal langzaam uit het diepste dal. In 2015 wist het land een financiële reddingsoperatie af te ronden, maar de economie is nog altijd wankel. De Europese Commissie dreigt met boetes voor het torenhoge begrotingstekort en de hoge staatsschuld. Voor even is dat vergeten. Portugal is de trotse voetbalkampioen van Europa. De zege was net zo onverwacht als de nederlaag van 2004. Het maakte het feest alleen maar mooier.