Les Bleus brachten Frankrijk weer samen...

In café Le Carillon, in november doelwit van een aanslag, houdt Frankrijk zich goed.

Café Le Carillon is net een gewoon voetbalcafé. Als de Portugezen de bal hebben, klinkt boegeroep, als Ronaldo van het veld wordt getild, is er applaus. Maar de Marseillaise aan het begin van de wedstrijd was een emotioneel moment, erkent stamgast Salem Izennaxen (32). „Ik denk dat iedereen terugdacht aan les événements”, zegt hij.

Les événements, dat zijn de aanslagen. Le Carillon is een van de cafés waar acht maanden geleden terroristen toesloegen. Vijftien mensen kwamen om het leven. De Algerijns-Franse eigenaars heropenden de kroeg in januari en sindsdien hangen er televisieschermen. „Zo druk als vanavond heb ik het nog nooit gezien”, glimlacht Izennaxen. „Op een moment dat Frankrijk samen wil zijn, komt iedereen naar deze plek toe.”

Een raar soort sfeer hangt er nog wel. „Alle emoties lijken heftiger ”, analyseert de 28-jarige Maxime, die het smoezelige etablissement ook regelmatig bezoekt, maar in november niet in de stad was. Patron Ali Amokrane staat aan de straatkant waar vele tientallen mensen buiten op het terras met biertjes in hun hand door de ramen een glimp van de wedstrijd proberen op te vangen op de uitkijk. Hij regelt het verkeer en kijkt of er klanten zijn die zich raar gedragen.

Juist door de aanslagen was het een EK onder hoogspanning, afgelopen maand in Frankrijk. Inlichtingendiensten hadden aanwijzingen dat teruggekeerde jihadisten tijdens het toernooi wilden toeslaan. Om veiligheidsredenen waarschuwde de prefectuur van Parijs zondag voor de wedstrijd al dat bij winst een spontaan feestje op de Champs-Élysées niet tot de mogelijkheden behoorde.

Maar alles liep gesmeerd. Supporters hadden begrip voor de strenge dubbele controles in stadions en bij de fanzones in de speelsteden. En naarmate het toernooi vorderde werd terreur steeds minder een onderwerp van gesprek. Ook de stakingen en de overstromingen die het begin van het EK even leken te verstoren, waren snel vergeten.

Dat kwam niet in het minst door het optreden van Les Bleus. Na enige scepsis omarmden de Fransen hun nationale team. Meer dan tweederde van de Fransen had in februari volgens een opiniebureau Odoxa nog een „slecht beeld” van het team; aan de vooravond van de finale peilde hetzelfde bureau 81 procent met een „goed beeld” van het elftal.

De sterkste kracht: „humilité” (bescheidenheid), schreven alle kranten. „Zelfs Patrice Evra komt tegenwoordig sympathiek over”, oordeelde Le Figaro over de 35-jarige nestor van het Franse team die in 2010 nog een centrale rol speelde bij de funeste ‘spelersstaking’ tijdens het WK in Zuid-Afrika. „Het is verwarrend te zien dat ‘bescheidenheid’ de kracht van Frankrijk is”, twitterde de in Frankrijk succesvolle Belgische radiomaker Alex Vizorek na de wedstrijd tegen Duitsland.

Frankrijk mag de finale verloren hebben, de zomerse verbondenheid in een land dat al lang met zichzelf in de knoop zit, heeft veel mensen goed gedaan. „Ik voel een soort optimisme”, zegt Maxime. „De Fransen hadden dit nodig om zichzelf te hervinden”, zei president Hollande zondag. „Voetbal brengt ons samen en toont dat Frankrijk sterker is dan barbarij”, zegt Izennaxen in het café. „Wij vieren hier de vrijheid.”

De finale zelf is bijna van ondergeschikt belang. Na het laatste fluitsignaal gaat het geluid van de televisies aan en klinkt tropische dansmuziek. Tot diep in de nacht blijft het druk bij Le Carillon. En ondanks het verlies rijden auto’s met supporters toeterend door de straten alsof de wedstrijd nog moet beginnen. „Vive La France!”, roept Izennaxen als een met Franse vlaggen behangen Clio de bocht van Rue Alibert en Rue Bichat omdraait.