Dreigende ‘burgeroorlog’ bij Labour

De interne strijd bij de Britse Labour-partij laait op. De partij dreigt te scheuren, nu schaduwminister Angela Eagle partijleider Corbyn uitdaagt.

Foto AFP

Angela Eagle, tot twee weken geleden schaduwminister van Handel, doet een gooi naar het leiderschap van de Labour-partij. Nog geen jaar nadat de huidige leider, Jeremy Corbyn, werd gekozen, barst daarmee opnieuw een leiderschapsstrijd los binnen de grootste oppositiepartij van het Verenigd Koninkrijk.

Die strijd zal bijna onvermijdelijk leiden tot een scheuring van Labour. Partijprominenten hebben het al over „een burgeroorlog”. Want de partij is onverenigbaar verdeeld. Niet over beleid, maar over Corbyns kansen verkiezingen te winnen.

„Hij is niet in staat met de kiezer te communiceren, en nu heeft hij ook het vertrouwen van de parlementsleden verloren”, zei Eagle zondag in het tv-programma Peston on Sunday. „Hij verstopt zich, ontkent dat dit waar is. Dat is geen leiderschap. Hij is geen slechte man. Hij is alleen geen leider”, aldus Eagle.

„Het EU-referendum heeft ons land verdeeld en in onzekerheid achtergelaten”, voegde ze maandag toe. „We hebben een sterke oppositie nodig.”

Of Eagle enige kans maakt, hangt af van hoe het bestuur van Labour de regels interpreteert. Als Corbyn als zittend leider automatisch mee mag doen aan de strijd, zullen de half miljoen leden die hem vorig jaar kozen dat waarschijnlijk nu weer doen. Hij blijft populair onder leden, en de partijaanhang is sinds zijn aantreden alleen maar gegroeid – al is onmogelijk te zeggen of die groei louter uit zogenoemde ‘Corbynista’s’ bestaat.

Eagle (55) is lang niet zo populair onder leden. Wel geniet ze grote bekendheid. Ze zit al sinds 1992 in het Lagerhuis (samen met tweelingzus Maria), en was onderminister in het eerste kabinet-Blair. Dat laatste kan haar opbreken: ze stemde in 2003 voor de inval in Irak. Dat is door de publicatie van het Chilcot-rapport vorige week over de besluitvorming rond die oorlog weer een heikel thema.

Als Eagle niet wint, zullen diegenen die haar steunen mogelijk een nieuwe partij willen oprichten. Dat gebeurde ook in 1981, toen vier Labour-prominenten uit de partij stapten uit onvrede met de in hun ogen te anti-Europese en te linkse koers.

Maar als het bestuur besluit dat Corbyn net als Eagle eerst 51 handtekeningen van Lagerhuisleden moet verzamelen, heeft hij een probleem. Corbyn behaalde vorig jaar nipt de vereiste steun omdat collega’s toen vonden dat het radicaal linkse geluid gehoord moest worden in de strijd om het leiderschap. Tegen ieders verwachting won hij.

De kans lijkt klein dat hij nu weer 51 collega’s bereid vindt. Slechts veertig Lagerhuisleden steunden Corbyn toen er vorige week een motie van wantrouwen tegen hem werd ingediend, 172 parlementariërs stemden in met de motie. Toen waren bijna alle schaduwministers al opgestapt. Met moeite kreeg Corbyn een nieuw schaduwkabinet rond; de woordvoerder voor Schotland is nu ook de woordvoerder voor Noord-Ierland.

Alleen: als hij niet meedoet, zal de partijaanhang woedend zijn. De kans bestaat dan dat Corbyn besluit een nieuwe partij op te richten, met een linksere koers dan Labour nu voert. Volgens sommige critici zou hij daarop aansturen.