De bomrobot als wapen, kan dat?

De politie in Dallas zette een bomrobot met een explosief in om sluipschutter Micah Johnson te doden. De nieuwe tactiek krijgt veel kritiek.

De FBI onderzoekt de plek waarop donderdagavond vijf agenten werden doodgeschoten. Foto Gerald Herbert/AP

Voor het eerst heeft de Amerikaanse politie donderdagnacht een bomrobot ingezet om in een gevaarlijke situatie een verdachte uit te schakelen. Een robot op wielen van anderhalve meter groot bracht in de nabijheid van Micah Xavier Johnson, die vijf agenten had doodgeschoten en met meer geweld dreigde, een C4-explosief tot ontploffing, waardoor de 25-jarige Johnson overleed.

“We zagen geen andere optie”, zo verdedigde politiechef David Brown de nieuwe tactiek. Johnson had zich verschanst in een gebouw. Nadat onderhandelingen met hem op niets uitliepen en er een nieuwe schotenwisseling was geweest, achtte de politie de verdachte te gevaarlijk om te proberen hem met agenten te overmeesteren.

De ingezette robot was een Remotec Andros, een machine die normaal gesproken wordt gebruikt voor het opruimen van bommen en het tot ontploffing laten brengen van verdachte pakketjes. Fabrikant Northrop Grumman heeft de robot oorspronkelijk ontworpen voor oorlogssituaties, maar ook steeds meer handhavingsinstanties maken er gebruik van. De Remotec Andros is ongeveer anderhalve meter groot en ziet eruit als een klein rupsvoertuig met een grijparm, ingebouwde camera en microfoon. Ze kosten meer dan 100.000 dollar (ruim 90.000 euro) per stuk.

Militarisering

Verschillende experts hebben hun vraagtekens gezet bij de keuze van het politiekorps in Dallas om de robot in te zetten. De tactiek wordt vergeleken met het gebruik van drones, een veelbeproefde tactiek van president Obama die al veel burgerslachtoffers heeft geëist. Criticasters vinden dat dergelijke aanvallen onnauwkeurig zijn en dat de bestuurders van de drones geen verantwoordelijkheid hoeven af te leggen.

Twitter avatar ggreenwald Glenn Greenwald Even if you favor it here, using a robot-bomb is very similar to a weaponized domestic drone: it just travels on the ground rather than air.

Anderen zijn bang dat nu deze drastische tactiek eenmaal is ingezet, bomrobots vaker en sneller worden gebruikt. Expert Rick Nelson zei in The New York Times te vrezen dat politiekorpsen nu makkelijker denken over de inzet van robots met explosieven.

“In oorlog is het je doel om te doden. Het handhaven van de wet is een andere missie.”

Velen zijn bovendien bang voor de ‘militarisering’ van de politie. Via een speciaal overheidsprogramma worden steeds meer militaire wapens overgeheveld naar de politie, waardoor agenten vaker zwaardere wapens inzetten. Ook de gebruikte bomrobot in Dallas zou op deze manier in het bezit van het politiekorps zijn gekomen.

De aanwezigheid van zwaarbewapende agenten kan leiden tot escalatie van gevaarlijke situaties. Tijdens demonstraties in Ferguson in 2014 kwamen demonstranten in opstand omdat ze zich geïntimideerd voelden door zwaarbewapende agenten. President Obama besloot daarop het overhevelingsprogramma terug te schroeven, maar volgens cijfers van het Pentagon hebben meer dan 200 politiekorpsen zeker 451 verschillende soorten bomrobots ontvangen.