Opgeblazen verdachte was ‘boos op blanken’

De schietpartij donderdag was de dodelijkste aanval in de VS op politie of leger sinds de aanslagen van 9/11.

1 Waardoor was er deze week zoveel spanning ontstaan?

Al jaren doen zich incidenten voor, waarbij de politie al dan niet gewapende zwarte mannen doodschoot. De sluimerende onrust hierover laaide deze week hoog op, toen er zich kort na elkaar twee nieuwe gevallen voordeden. In Baton Rouge, Louisiana, werd een man, Alton Sterling (37), die cd’s verkocht en een wapen had, door twee agenten tegen de grond gewerkt. Bij de daaropvolgende worsteling werd hij doodgeschoten.

In St Paul, Minnesota, werd Philando Castile (32) een dag later in zijn auto doodgeschoten, nadat hij door agenten tot stoppen was gemaand wegens een kapot achterlicht. Hij zou hebben gezegd een vuurwapen te bezitten. Toen hij zijn rijbewijs wilde pakken, werd hij doodgeschoten. Zijn vriendin filmde het incident deels met haar telefoon en ook van het incident in Baton Rouge waren via omstanders beelden beschikbaar. Miljoenen mensen bekeken de videofilmpjes via de sociale media.

2 Hoe werd er op deze incidenten en de filmpjes gereageerd?

De verontwaardiging hierover in brede lagen van de samenleving, maar in het bijzonder binnen de zwarte gemeenschap, was groot. Ook president Obama reageerde donderdag en wees erop hoeveel pijn het veel Amerikanen doet om wegens hun huidskleur niet op dezelfde manier te worden behandeld als anderen. Black Lives Matter, een beweging in 2013 ontstond om tegen politiegeweld te ageren, riep op om in verscheidene steden donderdag protestdemonstraties te houden, ook in Dallas.

3Wat gebeurde er op de betoging in Dallas?

De demonstratie, met zo’n 800 betogers, werd bewaakt door een honderdtal agenten. De sfeer was gemoedelijk. Politiemensen poseerden bereidwillig voor foto’s met betogers. Rond 20.45 uur lokale tijd was de stoet gearriveerd in een drukke straat in het centrum van Dallas toen er plotseling schoten klonken.

4Hoe verliep die schietpartij?

Vanaf hooggelegen punten in het stadshart werden politieagenten onder vuur genomen. Volgens politiechef Brown had het veel weg van een hinderlaag. Hij zei dat zeker twee sluipschutters zich zo hadden opgesteld dat ze agenten vanuit verschillende hoeken onder vuur konden nemen. „Ze hadden plannen gemaakt om zo veel mogelijk agenten te verwonden en doden. Sommigen zijn in hun rug geschoten.” De route van de betoging was de schutter(s) waarschijnlijk bekend.

5Wie zijn de slachtoffers?

Vijf politie-agenten zijn gedood. Zes andere agenten en twee burgers raakten gewond. Tien agenten zijn neergeschoten door sluipschutters, aldus politiechef Brown. Eén agent is van dichtbij doodgeschoten door een man op straat. Vier gedode agenten werkten bij de politie van Dallas, de vijfde dode werkte voor de speciale politiedienst van het lokale vervoersbedrijf DART.

6 Wie worden er verdacht in verband met deze aanslag?

De politie heeft kort na de aanslag twee mannen en een vrouw gearresteerd. Een vierde verdachte had zich na de schietpartij verschanst in een parkeergarage. Daar heeft hij onderhandeld met de politie. De man vertelde, volgens politiechef David Brown, dat hij overal bommen had geplaatst en dat hij „boos was op blanke mensen”. Brown: „Hij zei dat hij blanke mensen wilde doden, vooral blanke politie-agenten.”

De verdachte is later geïdentificeerd als de 25-jarige Micah Xavier Johnson. Een ex-militair die in Afghanistan diende en bij zijn moeder in de buurt van Dallas woonde. Toen de onderhandelingen na vier uur waren vastgelopen en Johnson had gedreigd vele anderen met zich mee de dood in te nemen, werd een bomrobot met explosieven de garage in gestuurd. Volgens de politie is Johnson om het leven gekomen toen de explosieven tot ontploffing werden gebracht. Johnson zou hebben gezegd dat hij alleen handelde, maar de politie vindt dat onwaarschijnlijk.

De twee gearresteerde mannen werden aangehouden toen ze een tas in camouflagekleuren in hun Mercedes hadden gegooid en met hoge snelheid wegreden uit het centrum van Dallas. De vrouw werd gearresteerd bij de garage waar Johnson in was gevlucht. Volgens burgemeester Rawlings was de vrouw een „Afro-Amerikaan met een lichte huidskleur”.