Agenten vormen tegenbeweging

Blue Lives Politie-agenten voelen zich getergd door beschuldigingen aan hun adres. Zij zijn juist slachtoffer. Elke dag wagen zij hun leven, zeggen ze.

„Op dit moment zet ieder politiekorps in het land zich schrap tegen deze aanval. Dat heeft effect op hen. Maar het zal ook effect hebben op de mensen die zij moeten beschermen”, zei politieman Randy Sutton, woordvoerder van Blue Lives Matter, tegen een tv-zender in Las Vegas, waar hij werkt. Sutton klonk aangeslagen toen hij zijn reactie op het doodschieten van vijf agenten in Dallas gaf. Maar zijn woorden leken ook een waarschuwing te impliceren.

Blue Lives Matter – motto: soms is er rechtvaardigheid, soms zijn alleen wíj er – is een los-vaste beweging van Amerikaanse politiemensen die de beschuldigingen van racisme en overmatig gebruik van geweld tegen hen afwijzen. In hun ogen zijn zij het slachtoffer; van criminelen die de consequenties van hun daden niet aanvaarden, van de media die politiegeweld uitvergroten en geen oog hebben voor het gevaar waarin de politie zich dag in, dag uit begeeft. En van de Afro-Amerikaanse beweging Black Lives Matter, die voortkomt uit woede over het racistisch optreden van de politie.

Hoe groot de beweging is, is niet duidelijk. Op Facebook zijn meer dan 800.000 volgers, maar onduidelijk is of dat allemaal agenten zijn.

Leden van Blue Lives Matter zien hun gelijk bevestigd na de gebeurtenissen in Dallas. Op de website van Blue Lives Matter bestaat geen twijfel over de motieven van de gedode vermoedelijke dader, Micah Johnson. Hij was een „Black Lives matter-terrorist”.

Blue Lives Matter is extreem. Maar onder de Amerikaanse politie leeft een diep-gedragen gevoel dat zíj onder vuur ligt. De naam Blue Lives Matter is een sneer naar Black Lives Matter, dat ontstond uit de storm van Afro-Amerikaans protest die de VS overspoelde na het doodschieten door agent Darren Wilson van de zwarte tiener Michael Brown in Ferguson, Missouri, in augustus 2014. Sindsdien hebben Amerikaanse media meer oog voor dergelijke gebeurtenissen. Ook worden vaker federale onderzoeken ingesteld – zoals afgelopen week na het doodschieten van Alton Sterling in Baton Rouge, Louisiana. Filmpjes van dodelijke confrontaties gaan standaard ‘viral’. De politie zit in het defensief.

Agentenbeweging Blue Lives Matter is een sneer naar Black Lives Matter

De statistieken laten ondertussen weinig ruimte voor twijfel. in 2015 werden 41 politiemensen doodgeschoten, het laagste aantal in 12 jaar. Dit jaar zijn, Dallas inclusief, 26 agenten doodgeschoten. Het aantal burgers dat omkomt door politiekogels ligt enkele tientallen malen hoger. Agenten die burgers doodschieten worden zelden vervolgd, terwijl omgekeerd burgers die agenten aanvallen extra streng gestraft worden.

In 2015 nam de staat Missouri, waarin het volgens federale rapporten openlijk racistische team van Ferguson opereert, een Blue Lives matter-wet aan, die elke aanval op een politieagent classificeert als ‘hate-crime’, een term die anders voor racistische motieven wordt gebruikt. Voor burgerrechtenactivisten in Louisiana bewijst dit dat de politie voelt dat zij boven de wet staat.

De regering-Obama en Democraten in het Congres willen de politie hervormen, maar politievakbonden liggen dwars. Zo sprak de NAPO zich onlangs uit tegen een federaal wetsvoorstel dat ‘de politie gevaarlijke deëscalatie-methodes zou opdringen’.

Plaatselijke hervormers binnen de politie hebben het dan ook niet gemakkelijk. Wrang genoeg is de chef van de politie in Dallas, David Brown, één van hen. In 2014 verplichtte hij agenten veel vaker training over proportioneel geweld te volgen. Hij bracht nodeloze aanhoudingen terug, noemde agenten die te ver waren gegaan op sociale media, om de door critici veroordeelde ‘blauwe muur van stilte’ te doorbreken.

De gebeurtenissen in Dallas zullen het verzet binnen de politie tegen andere, minder dodelijk escalerende werkmethodes versterken. President Obama voerde daarom een bijna onmogelijke balanceeract uit toen hij in zijn reactie op de dood van de agenten zei: „Als mensen zeggen: Black Lives Matter, dan betekent dat niet dat Blauwe Levens er niet toe doen. Het betekent alleen dat alle levens ertoe doen – maar op dit moment is het feit dat de data laten zien dat zwarte mensen veel kwetsbaarder zijn voor dit soort incidenten, een grote zorg.”