Zes vragen over de aanslag op politie-agenten in Dallas

De schietpartij donderdagavond in Dallas was de dodelijkste aanval in de VS op politie of leger sinds de aanslagen van 9/11. Vijf vragen over deze aanval.

Politieagenten voeren onderzoek uit op de plek waar eerder een dodelijke schietpartij heeft plaatsgevonden. Foto Mark Mulligan/AP

Waardoor was er deze week zoveel spanning ontstaan in de VS?

De laatste paar jaar hadden zich al diverse incidenten voorgedaan, waarbij de politie al dan niet gewapende zwarte mannen doodschoot. Onder meer in de plaats Ferguson in augustus 2014. De sluimerende onrust hierover laaide deze week weer hoog op, toen er zich kort na elkaar twee nieuwe gevallen voordeden.

In Baton Rouge, Louisiana, werd een man, Alton Sterling (37), die cd’s verkocht en een wapen had, door twee agenten van de gealarmeerde politie tegen de grond gewerkt. Bij de daarop volgende worsteling werd hij doodgeschoten door de politie. In St Paul, Minnesota, werd Philando Castile (32) een dag later in zijn auto doodgeschoten, nadat hij door agenten tot stoppen was gemaand wegens een kapot achterlicht. Hij zou hebben gezegd een vuurwapen te bezitten. Toen hij zijn rijbewijs wilde pakken, werd hij doodgeschoten.

Zijn vriendin filmde het incident deels met haar telefoon en ook van het incident in Baton Rouge waren via omstanders beelden beschikbaar. Miljoenen mensen bekeken de videofilmpjes via de sociale media.

The Guardian houdt een uitgebreide database bij over politiedoden in de VS:

Hoe werd er op deze incidenten en de filmpjes daarover gereageerd?

De verontwaardiging hierover in brede lagen van de samenleving, maar in het bijzonder binnen de zwarte gemeenschap, was groot. Ook president Obama reageerde donderdag en wees erop hoeveel pijn het veel Amerikanen doet om wegens hun huidskleur niet op dezelfde manier te worden behandeld als anderen. „Dit is een Amerikaanse zaak die ons allen ter harte zou moeten gaan”, zei hij. Black Lives Matter, een beweging die binnen de zwarte gemeenschap in 2013 ontstond om tegen politiegeweld te ageren, riep op om in verscheidene steden donderdag protestdemonstraties te houden, ook in Dallas.

Zie hier de persconferentie van president Obama (tekst gaat verder na de video):

Wat gebeurde er in Dallas?

De demonstratie tegen politiegeweld, waaraan zo’n 800 betogers deelnamen, werd bewaakt door circa honderd politie-agenten. De sfeer was gemoedelijk en politiemensen poseerden bereidwillig voor foto’s met betogers. Rond 20.45 uur lokale tijd was de stoet gearriveerd in een drukke straat in het centrum van Dallas vol kantoren van grote bedrijven, restaurants en overheidsgebouwen, toen er plotseling schoten weerklonken.

Hoe verliep de schietpartij?

Vanaf hoog gelegen punten werden politieagenten door sluipschutters onder vuur genomen. Onder de betogers en andere mensen op straat brak daarop paniek uit. Volgens politiechef Brown had het veel weg van een hinderlaag. Hij zei dat zeker twee sluipschutters zich zo hadden opgesteld dat ze agenten vanuit verschillende hoeken onder vuur konden nemen.

„Ze hadden plannen gemaakt om zo veel mogelijk agenten te verwonden en doden. Sommigen zijn in hun rug geschoten.”

Zie hier een deel van de persconferentie van politiechef Brown (tekst gaat verder na de video):

De route van de betoging was de schutter(s) waarschijnlijk bekend. Een getuige heeft verteld dat hij had gezien hoe op straatniveau een man in camouflagekleding met een semi-automatisch geweer het vuur opende op agenten.

Wie zijn de slachtoffers?

Vijf politie-agenten zijn gedood. Zes andere agenten en twee burgers raakten gewond. Tien agenten zijn aan het einde van de demonstratie neergeschoten door sluipschutters, aldus politiechef Brown. Eén agent is van korte afstand doodgeschoten door een man op straat. Vier gedode agenten werkten bij de politie van Dallas, het vijfde dodelijke slachtoffer werkte voor de speciale politiedienst die het lokale vervoersbedrijf DART in 1989 had opgericht. De gewonden zijn naar het Parkland ziekenhuis gebracht, hetzelfde ziekenhuis als waar president John F. Kennedy naartoe werd overgebracht toen hij in 1963 op een rondrit door Dallas werd doodgeschoten.

Wat is bekend over de daders?

De politie heeft kort na de aanslagen twee mannen en een vrouw gearresteerd, maar die wilden in de eerste uren van hun ondervraging niets zeggen. Een vierde verdachte had zich na de schietpartij verschanst in een parkeergarage. Daar heeft hij onderhandeld met de politie. De man vertelde, volgens politiechef Brown, dat hij overal bommen had geplaatst en dat hij „boos was op blanke mensen. De verdachte zei dat hij blanke mensen wilde doden, vooral blanke politie-agenten.”

De man bleef tijdens die gesprekken ook proberen op agenten te schieten. Toen na vier uur de onderhandelingen waren vastgelopen en de man had gedreigd vele anderen met zich mee de dood in te nemen, werd een bomrobot met explosieven de garage in gestuurd. De explosieven werden daar ontstoken. Het is onduidelijk of de verdachte man op dat moment is gedood, er zijn ook berichten dat er kort daarna een schot is gehoord, wat zou suggereren dat hij door de explosie is verwond en daarna zichzelf heeft gedood.

Deze verdachte zei volgens Brown dat hij alleen had gehandeld, maar de politie gelooft dat niet. De twee gearresteerde mannen werden aangehouden toen ze een tas in camouflagekleuren in hun Mercedes hadden gegooid en met hoge snelheid wegreden uit het centrum van Dallas. De vrouw werd gearresteerd in de buurt van de garage waar de omgekomen verdachte in was gevlucht.

Over de identiteit van de verdachten waren tot vrijdagmiddag Nederlandse tijd nauwelijks mededelingen gedaan. Burgemeester Rawlings zei alleen tegen CNN dat de aangehouden vrouw een „Afro-Amerikaan met een lichte huidskleur” is.