Valls beschermt Franse chauffeurs

Door de Brexit gaat het ineens over ‘bevoordeelde’ Oost-Europese werknemers. Bindt Brussel in?

De Franse premier Manuel Valls tijdens een hoorzitting in het parlement. Foto AFP

Een socialer Europa, niet alleen ten dienste van bedrijven, maar ook van de burger. De Franse premier Manuel Valls wil daar niet meer op wachten, helemaal nu het Brexit-referendum pijnlijk duidelijk heeft gemaakt dat Europa die burger onvoldoende overtuigt. Valls dreigde deze week om eenzijdig EU-wetten te schrappen die Franse arbeiders in zijn ogen benadelen. Als Europa niet levert, kan Europa de boom in.

Steen des aanstoots is de zogenoemde detacheringsrichtlijn. Die maakt het mogelijk om tijdelijk in een ander land te werken, tegen de voorwaarden uit het land van herkomst. Handig, maar in de praktijk leidt het tot ‘sociaal dumpen’. Tot te goedkope arbeid uit landen als Polen.

Een poging om de richtlijn te repareren liep in mei vast op verzet uit Oost-Europa, dat inkomensverlies vreest. Valls, klem tussen boze vakbonden en oprukkend populisme, is woest. „Als overtuigen niet mogelijk is, zal Frankrijk deze richtlijn niet langer toepassen.”

Eigenlijk is het daarmee al bezig. Een week geleden werd een nieuwe wet van kracht, die bepaalt dat buitenlandse vrachtwagenchauffeurs alleen nog door Frankrijk mogen rijden als ze het Franse minimumloon krijgen betaald. Duitsland kwam vorig jaar met een soortgelijke wet. Volgens de EU-regels mag het niet, het hindert de interne markt. De Europese Commissie begon in juni een ‘inbreukprocedure’, maar in het Europees Parlement, waar donderdag over de kwestie werd gedebatteerd, kunnen Parijs en Berlijn rekenen op sympathie.

„Mensen hebben er genoeg van”, zegt Europarlementariër en oud-FNV-baas Agnes Jongerius (PvdA). „Ze hebben het gevoel dat hun loon en hun werk onder druk staan, en dat de EU onvoldoende bescherming biedt. Terechte zorgen, die je ook voorbij zag komen tijdens het Brexit-referendum. Het was niet alleen maar een stem tegen migratie.”

PvdA-Kamerlid John Kerstens vindt dat Nederland moet overwegen het Franse voorbeeld te volgen. „Ik zie het wel zitten”, zei hij woensdag tegen BNR-radio.

Gele kaart

Na de ‘gele kaart’ van elf nationale, vooral Oost-Europese parlementen tegen aanpassing van de detacheringsrichtlijn moet Brussel besluiten of de richtlijn toch wordt gewijzigd, zoals Frankrijk en Duitsland willen. Mogelijk gebeurt dat volgende week.

De verwachting is dat eurocommissaris Marianne Thyssen (Sociale Zaken) niet zal toegeven aan de druk uit Oost-Europa. De wettekst zoals die er nu ligt is namelijk al het resultaat van Brusselse compromissen.

Dat neemt volgens Jongerius niet weg dat de Commissie haar sociale profiel moet opvijzelen om te voorkomen dat lidstaten vaker gaan zagen aan de interne markt. „Behalve die richtlijn zijn er sinds 2014 weinig concrete voorstellen voorbijgekomen.”

Wim van de Camp (CDA) is niet overtuigd van de nobele intenties van Parijs. ,,Gedeeltelijk zal het sociaal zijn bedoeld, maar het heeft ook te maken met ouderwets protectionisme.” Hij wijst op de pittige eisen die Frankrijk nu stelt aan transportbedrijven. Zij moeten op Frans grondgebied een vertegenwoordiger aanstellen, die de loonfiches en werk-administratie van chauffeurs beheert, zodat Franse inspecteurs die kunnen controleren.

Administratief circus

Brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) noemt dat „verwerpelijk en onacceptabel” en vreest voor een „administratief circus”. Het extra papierwerk steekt TLN omdat Nederlandse chauffeurs „ruim boven” het Franse minimumloon van 9,67 euro per uur zitten, maar dat nu wel continu moeten gaan bewijzen. Ze moeten een kopie van arbeidsovereenkomst en een Frans chauffeursattest bij zich hebben. „Dat jaagt de sector onnodig op forse kosten”, zegt TNL in een reactie.

De Commissie zegt het minimumloon te onderschrijven, maar vindt de maatregelen van Parijs en Berlijn „disproportioneel”. Bovendien zijn ze in strijd met de geldende regels, en moet Brussel als bewaker van de Europese verdragen ingrijpen. De twee landen hebben tot half augustus om te reageren, maar maken geen aanstalten om van koers te veranderen.