NAVO: legereenheden in Polen en Baltische staten

Multinationale bataljons moeten Rusland duidelijk maken dat een aanval op één lidstaat wordt gezien als een aanval op hele alliantie.

Secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg tijdens de NAVO-top in Warschau vandaag. Kacper Pempel / Reuters

Leiders van de NAVO hebben vrijdag afgesproken om multinationale militaire eenheden te stationeren in Polen en de Baltische staten. Deze eenheden moeten dienen als verdediging tegen mogelijke Russische agressie ten opzichte van die NAVO-lidstaten. Dat heeft de secretaris-generaal van de NAVO, Jens Stoltenberg, gezegd. Hij zei:

“De bataljons zullen robuust zijn en multinationaal. Ze maken duidelijk dat een aanval op één lidstaat zal worden gezien als een aanval op de hele alliantie.”

In het kader van de NAVO-plannen zal Nederland 100 tot 150 man onder Duits commando in Litouwen stationeren. De militairen die Nederland gaat leveren aan de multinationale troepenmacht in Oost-Europa vertrekken in 2017 en blijven een jaar. Minister Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie, VVD) zei dat vrijdag op de NAVO-top in Warschau over de “bescheiden bijdrage”.

Stoltenberg zei vrijdag ook op een persconferentie tijdens de NAVO-top in Warschau dat diplomaten volgende week naar Moskou zullen afreizen om de maatregelen aan Rusland uit te leggen. Hij verduidelijkte:

“Terwijl we onze afschrikmiddelen en verdediging versterken, blijven we zoeken naar een constructieve dialoog met Rusland. Rusland kan en moet niet geïsoleerd raken.”

Verdeeldheid binnen NAVO over Rusland

De tweezijdige aanpak tekent de verdeeldheid binnen de NAVO over de aanpak van de relaties met Rusland. De NAVO-lidstaten toonden zich vrijdag opnieuw niet eensgezind over dit centrale onderwerp tijdens de top in Warschau. Ondanks een oproep van de Amerikaanse president Barack Obama en leiders van de Europese unie om gezamenlijk een blok te vormen tegenover Rusland, klonken als vanouds verschillende geluiden.

De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Witold Waszczykowksi zei bijvoorbeeld dat de NAVO een antwoord moet bieden op de Russische acties in onder meer Oekraïne. De Franse president François Hollande bracht juist naar voren dat Rusland als een partner moet worden gezien, en niet als een bedreiging.

Duitsland gelooft niet in wapengekletter

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier waarschuwde vorige maand al voor de in zijn ogen negatieve invloeden van te veel NAVO-machtsvertoon in Oost-Europa. In een interview met de krant Bild am Sonntag zei hij toen:

“Wat we niet moeten doen, is door luid wapengekletter en oorlogszuchtige taal de temperatuur aan de grens weer opvoeren. Wie gelooft dat een symbolische tankparade aan de oostgrens van het bondgenootschap meer veiligheid geeft, heeft het mis.”

Steinmeier hekelde het soort afschrikkingspolitiek dat de NAVO met de nieuwe inzet van troepen in Polen en de Baltische staten nu dus toch lijkt te willen voeren. Hij toonde zich een voorstander van meer dialoog met de Russen.

NAVO gaat commando voeren over raketschild

De NAVO maakte vrijdag ook bekend het de controle overneemt over het door de Verenigde Staten in Europa gebouwde raketschild, dat in mei deels operationeel werd in Roemenië. De overdracht gebeurt op onder meer op aandringen van Frankrijk.

Het peperdure systeem is bedoeld om ballistische raketten uit bijvoorbeeld Iran of Noord-Korea te weren, stelt de NAVO. De rol van de VS in het luchtafweerproject steekt Rusland echter al lang.
Rusland beschouwt het schild als een door de VS geïnitieerde bedreiging en heeft Roemenië en Polen, waar in 2018 een ander deel van het schild gereed is, al eerder gewaarschuwd.

De Amerikanen hopen dat de overdracht van het commando aan de NAVO de Russen nu enigszins geruststelt. NAVO-chef Jens Stoltenberg herhaalde bovendien dat het schild puur defensief is.