Moord agenten zet VS onder hoogspanning

Analyse Dallas Geweld van en tegen politie dwingt Amerika tot een worsteling met zichzelf.

Niemand weet nog wat de schutters bezielde, die vrijdagmorgen in Dallas vijf agenten doodschoten, en er zes verwondden. Maar duidelijk is dat de moordpartij, na een Black Lives Matter-demonstratie, op een moment van hoogspanning in de VS komt. Amerika beleeft een week van grote woede over politiegeweld tegen de Afro-Amerikaanse gemeenschap.

Zie hier de persconferentie van president Obama (tekst gaat verder na de video:)

Scherpschutters openden in een goed voorbereide actie het vuur op politieagenten die de betoging begeleidden. Er brak meteen paniek uit op straat. De politie heeft twee mannen aangehouden in camouflagekleding, die wegreden uit Dallas. Ook is een vrouw gearresteerd. Een man die zichzelf in een parkeergarage had gebarricadeerd, is dood. Volgens de politie ging het om een goed voorbereide hinderlaag. President Obama noemde de aanval „kwaadaardig, gecalculeerd en walgelijk”.

Donderdag noemde hij politiegeweld nog „een Amerikaans probleem”. Dit naar aanleiding van twee Afro-Amerikaanse mannen die bij hun aanhouding werden doodgeschoten door politie. Beide schietpartijen zijn gefilmd, online gezet, massaal gedeeld en uitgezonden. De beelden hebben de aandacht versterkt voor politiegeweld tegen met name zwarte mannen. Volgens Obama „blijft de raciale ongelijkheid jaar na jaar aan het licht komen”.

Donderdagavond gingen in Amerikaanse steden duizenden mensen de straat op tegen politiegeweld. Bij de demonstratie in Dallas waren honderden mensen. Ze scandeerden ‘No justice, no peace!’. Rond negen uur ’s avonds lokale tijd liep de betoging af en gingen de meesten naar huis. Op dat moment werd het vuur geopend.

Een ooggetuigenverslag op CNN (tekst gaat verder na de video):

Politiegeweld

De beweging Black Lives Matter had de betoging in Dallas maandag al aangekondigd, na de dood van de 37-jarige Alton Sterling in Louisiana. Sterling verkocht cd’s op straat toen hij werd gearresteerd door twee agenten. Te zien is hoe ten minste één agent hem vervolgens enkele malen in de borst schoot.

Een tweede filmpje van een fatale schietpartij leidde tot nog meer woede. Philando Castile, een Afro-Amerikaanse man, werd in Minnesota vier keer beschoten in zijn auto, waarna zijn vriendin naast hem een livestream begon. Haar vriend overleed. Het filmpje maakte des te meer los omdat de vrouw zich rustig en beheerst gedraagt, terwijl de agent in paniek lijkt. Beide filmpjes, massaal gedeeld, leidden tot grote maatschappelijke verontwaardiging.

The Guardian houdt een uitgebreide database bij over politiedoden in de VS:

De beweging Black Lives Matter stelt sinds enkele jaren politiegeweld tegen zwarte Amerikanen ter discussie. Na de gewelddadige dood van de tiener Michael Brown in Ferguson, twee jaar geleden, kwam een nationaal debat op gang. De beweging is van onderop georganiseerd, en is vooral door sociale media groot geworden. Het openbaar maken van politiegeweld is een belangrijk middel om misstanden aan te klagen. Ondanks meer aandacht wordt het probleem niet kleiner. Vorig jaar werden, volgens een telling van The Guardian, 1.134 mensen door de politie gedood. Terwijl ze maar 2 procent van de bevolking uitmaken, ging het in 15 procent om jonge zwarte mannen.

Onder de politie leeft onvrede over de maatschappelijke waardering voor hun gevaarlijke werk. Onder meer Louisiana heeft ‘Blue Lives Matter’-wetten die geweld tegen politieagenten harder straffen. Het aantal agenten dat vermoord wordt, daalt de laatste jaren. Voor het eerst sinds 11 september 2001 zijn nu dan vijf agenten gedood op één plek.