IJzig en op naaldhakken

Kiezen voor May is kiezen voor rust, stabiliteit en het beleid van Cameron. Ze is ervaren, bekwaam, maar zonder uitgesproken ideologie.

„Mijn pitch is eenvoudig. Ik ben Theresa May, en ik ben de beste kandidaat om premier te worden.”

Uit de mond van een ander hadden dergelijke woorden verwaand geklonken. Theresa May (59) deed ze klinken als een feit. Ze is immers de meest ervaren kandidaat, de langst zittende minister van Binnenlandse Zaken in meer dan vijftig jaar, oud-partijvoorzitter. Al jaren wordt ze genoemd, getipt, naar voren geschoven als de volgende Conservatieve partijleider.

Wat de afgelopen jaren als haar zwakte werd gezien – bekwaamheid zonder uitgesproken ideologische visie – kan nu in haar voordeel werken. Als de Conservatieven voor May kiezen, kiezen ze voor rust, voor stabiliteit en voor voortzetting van Camerons beleid. Ze sloot een tweede referendum en verkiezingen voor 2020 al uit. Het begin van de scheiding, de artikel 50-procedure, voorziet ze niet voor het eind van dit jaar. „We moeten onze eigen onderhandelingspositie vaststellen”, zei ze in het ITV-programma Peston on Sunday. Maar: „Brexit betekent Brexit.”

Verdomd moeilijk

Onvermijdelijk voor een Conservatieve politica wordt een vergelijking met Margaret Thatcher gemaakt – de eerste vrouwelijke premier. Maar zij gebruikte haar ‘ijzeren’ vastberadenheid om het VK te veranderen in een vrijemarkteconomie. De enige vergelijking is dat zowel Thatcher als May „verdomd moeilijk” zijn, zo liet oud-minister Ken Clarke zich eerder deze week ontvallen. Wellicht is de vergelijking eerder dat Mays echtgenoot doet denken aan Dennis Thatcher, de man achter. Over Philip May is weinig bekend, behalve dat zij elkaar in hun studententijd ontmoetten op een discoavond van de Conservatieve partij.

Over haar passies buiten werk liet May pas de afgelopen week het een en ander doorschemeren. Tot dusver was het enige flamboyante aan haar haar schoenencollectie. De domineesdochter uit Oxfordshire vrolijkte mantelpakjes op met naaldhakken in zebraprint, leren knielaarzen, of knalrode sleehakken.

May erkende vorige week zelf in haar toespraak dat ze „geen showy politicus” is, maar „gewoon opschiet met de taak” die voor haar ligt. Oud-vicepremier Nick Clegg noemde haar „de ijzige dame”, omdat ze nooit over koetjes of kalfjes praat. „Nooit.”

Tegen May werkt dat ze campagne voerde voor blijvend EU-lidmaatschap, al was dat aarzelend en was ze nauwelijks zichtbaar in de campagne. Maar ze is populair onder de achterban. Als het aan haar had gelegen, had er een andere Brexit plaatsgevonden: May wil dat het VK zich terugtrekt uit het Europees Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg. Al kwam ze daar vorige week op terug, omdat er geen parlementaire meerderheid voor was.

Vragen zullen partijleden de komende weken – wanneer de twee kandidaten langs lokale partijafdelingen trekken – ook stellen over immigratie. May is verantwoordelijk voor het immigratiebeleid, maar het lukte haar niet het aantal immigranten te beperken, ze heeft moeite uitgewezen asielzoekers uit te zetten en er zijn tekorten bij de douane.

Tijdens partijconferenties gingen de leden de afgelopen jaren naar de toespraken van Cameron omdat dat hoorde, naar die van Boris Johnson omdat ze er lachend weer naar buitenkwamen, en naar die van May om – zeker tijdens de coalitie met de Liberaal-Democraten – gerustgesteld te worden dat op binnenlands terrein er stevige conservatieve taal werd gesproken.