‘Ze hebben mijn vriend gedood’

Diamond Reynolds richtte haar telefoon op de agent die haar vriend neerschoot en maakte zo de wereld getuige van hoe excessief politiegeweld er in de VS uit kan zien.

Met verbluffende kalmte verschafte Diamond Reynolds de buitenwereld woensdagavond een blik op de onmiddellijke nasleep van de zoveelste dodelijke schietpartij van een zwarte Amerikaan door een blanke politieman. Vlak nadat het fatale schot was gelost, had ze de tegenwoordigheid van geest om een livestream te beginnen via Facebook Live, die op een schokkend directe manier het aanhoudende politiegeweld tegen Afro-Amerikanen onder de aandacht brengt.

De 37-jarige Alton Sterling wordt belaagd door twee politie-agenten in Baton Rouge, Louisiana. Een van de officieren richt een wapen op Sterling. Wanneer de camera kortstondig wegdraait, worden schoten afgevuurd.

„Blijf bij me”, zijn haar eerste woorden op de beelden, terwijl haar vriend, de 32-jarige Philando Castile, kreunend achterover ligt, zijn witte T-shirt badend in bloed. Aan het zijraam van de auto staat een politieman met een getrokken vuurwapen, nog gericht op het stervende slachtoffer. Op de achterbank zit het vierjarige dochtertje van Reynolds, overrompeld door een plotselinge, traumatische levensles. „De politie heeft net – hij, hij zit onder – ze hebben mijn vriend gedood”, stamelt Reynolds.

Fragmenten van de livestream van Diamond Reynolds (onder), met het getrokken wapen van agent Jeronimo Yanez (boven) en het stervende slachtoffer, de 32-jarige Philando Castile (midden)

De schokkende beelden van het dramatische incident die Reynolds rechtstreeks online plaatste, en die bewaard zijn gebleven als video, zijn miljoenen keren bekeken op Facebook. Ze verschaffen het publiek in de VS en daarbuiten een pijnlijk intieme aanwezigheid bij een confrontatie tussen de zwarte inzittenden van een personenauto en de politie in Falcon Heights, een voorstad van St. Paul, Minnesota.

Volgens Reynolds werden ze aangehouden wegens een gebroken achterlicht. Castile, een cafetariamanager op een school, zou hebben gezegd in het bezit te zijn van een vuurwapen. Toen hij op bevel zijn rijbewijs wilde pakken, vuurde agent Jeronimo Yanez zijn wapen af. Yanez en een andere officier zijn naar aanleiding van het incident op verlof gestuurd.

De livestream van Reynolds was het tweede videoverslag van de dood van een zwarte man door politiekogels in de Verenigde Staten binnen twee dagen. Ook de dood van de 37-jarige Alton Sterling in Baton Rouge, Louisiana, op dinsdag werd vastgelegd op videobeelden die viraal zijn gegaan op het internet. De beelden vormen een cruciaal middel om de strijd tegen het politiegeweld tegen zwarte manen in de Verenigde Staten, dat aanleiding heeft gegeven tot de protestbeweging Black Lives Matter, onder de aandacht te houden. Want ze maken de conclusie vrijwel onontkoombaar dat kleine incidenten leiden tot onnodig zware consequenties.

Op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen? Lees hier ons liveblog over de schietpartij in Dallas

Wat bij het verslag van Reynolds opvalt is hoe ze het hoofd koel lijkt te houden. Wellicht uit vrees dat ze ook zelf beschoten zal worden, blijft ze uiterst beleefd tegen de politieman die zojuist een dodelijk schot op Castile heeft afgevuurd. „Ik zal het doen, meneer”, zegt ze in antwoord op het bevel om haar handen stil te houden.

„U beval hem om zijn identificatie te pakken, meneer, zijn rijbewijs. O mijn god, vertel me alsjeblieft niet dat hij dood is.”

Reynolds lijkt te beseffen dat ze machteloos is om iets aan de situatie te doen. Ze kan haar vriend niet helpen, ze kan niet naar het ziekenhuis rijden. Het enige wat ze kan doen is de buitenwereld getuige te laten zijn van wat er zojuist is gebeurd. Ze werd er donderdag om geprezen. „Ik heb nog nooit van mijn leven zoiets gezien, zei de filmregisseur Spike Lee tegen CNN.

„Wat ze heeft gedaan was heldhaftig.”