Windexperts zonder winst

Wat voor een bedrijf bouwt ons nieuwe windpark?

Foto Getty Images/iStockphoto

Het goedkoopste windpark ter wereld, noemt Henk Kamp het trots. Dinsdag maakte de minister van Economische Zaken bekend dat Dong Energy de beste van 38 biedingen deed en voor de Zeeuwse kust een gigantisch windpark mag bouwen.

Dong bood zó laag dat het ministerie 2,7 miljard euro bespaart op de subsidie die het reserveerde voor duurzame energie. „Het is wereldwijd nog niet eerder voorgekomen dat een windpark tegen zulke lage kosten kan worden gebouwd”, aldus de VVD-minister.

Dong steekt andere geïnteresseerden naar de kroon. Zeker voor Shell is dat pijnlijk. Het bracht samen met energiebedrijf Eneco en baggeraar Van Oord óók een bod uit en wilde graag bewijzen dat het in een duurzame transitie zit.

Wie is die energiereus die Shell en tientallen andere geïnteresseerden de pas afsnijdt?

1 Deens staatsbedrijf

Het klinkt Chinees, maar Dong staat voor Dansk Olie og Naturgas. Het bedrijf werd in 1972 opgericht om de Deense energie-activiteiten verder te ontwikkelen.

Dong ging vorige maand naar de beurs en heeft een beurswaarde van omgerekend 13,5 miljard euro. Maar Dong is in feite nog steeds een staatsbedrijf, omdat de Deense overheid maar een deel van de aandelen verkocht en een controlerend belang van 50,12 procent hield.

Het windmolenpark dat in 2020 voor de Zeeuwse kust moet verrijzen, heeft dus Deense wortels. Maar er zijn meer bijzonder kanten. De op een na grootste aandeelhouder van Dong (met zo’n 13 procent) is namelijk een Luxemburgs investeringsvehikel dat volledig in handen is van de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs. De bank wier topman eerder zei dat bankiers Gods werk doen.

2 Windspecialist

Dong staat bekend als dé specialist in offshore windparken. Volgens Dong is het verantwoordelijk voor 26 procent van alle wereldwijde windenergie op zee. Dong heeft parken voor de kust van Denemarken, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, 17 zijn er al in gebruik, 7 (binnenkort 8) zijn in aanbouw.

Bijzonder aan het Zeeuwse windpark zijn niet alleen de namen ‘Borssele 1 en 2’, die niet direct duurzame associaties oproepen gezien de lokale kerncentrale. Zeker zo speciaal is de prijs van de straks opgewekte energie. Het tot nog toe laagste bedrag voor de aanleg van windmolens op zee ter wereld is 10,3 cent per kilowattuur, voor een windpark voor de Deense kust. Bij dit Nederlandse windpark is dat maar 7,27 cent.

3 Niet alleen groen

Dong is al twintig jaar actief in windenergie, maar tegelijkertijd volop actief in fossiele energie. Het heeft bewezen reserves van het equivalent van 238 miljoen vaten ruwe olie op de balans te hebben. In Denemarken bezit en exploiteert het 10 energiecentrales. Dong telt blijkens de prospectus 6.608 werknemers. Van hen zijn er bijna 2.400 actief in windenergie.

4 Verlieslijdend

Juist omdat Dong nog zwaar in de fossiele energie zit, schreef het in 2013, 2014 en 2015 rode cijfers. Vorig jaar boekte Dong een omzet van 70,8 miljard Deense kronen (9,5 miljard euro), maar eveneens een recordverlies van 12,1 miljard kronen (1,6 miljard euro). Volgens dagblad Berlingske was dat het grootste verlies ooit van een Deens bedrijf. Het werd veroorzaakt door de lage olie- en gasprijs, lagere reserves en tegenslag bij de aanleg van een olie- en gasproject in de Noordzee.

5 Nederlandse tak

Dong is overigens al jaren actief in Nederland. Het is voor de helft eigenaar van de gasgestookte energiecentrale Enecogen in het Rotterdamse havengebied. En Dong was tot 2014 ook de energieleverancier voor 90.000 Nederlandse klanten. Daar stopte het mee omdat het zich in Nederland op de aanleg van windparken wilde richten. Die keuze pakt vooralsnog goed uit.