Klokkenluidster Stepanova loopt alleen

Joelia Stepanova doet als enige atlete uit het geschorste Rusland mee aan de EK. Ze bezwijkt bijna onder die druk.

Het kan bijna niet anders of in en rondom het Kremlin is woensdagavond ten minste gegniffeld over de mislukte rentree op de atletiekbaan van de gedoemde atlete Joelia Stepanova.

De Russin die het dopingschandaal in haar land onthulde, geldt als een paria van wie wordt gefluisterd dat ze haar leven niet veilig is. Ze kwam desondanks naar Amsterdam om gebruik te maken van het haar drie weken geleden verschafte recht op deelname aan de EK. Onder neutrale vlag, dat wel. Stepanova was daarmee, zij het officieus, de enige atlete uit het door de internationale atletiekfederatie geschorste Rusland.

Haar optreden eindigde in een ontgoocheling omdat Stepanova in de serie van de 800 meter wegens een voetblessure na 600 meter de strijd moest staken. Ze stapte uit de baan, bedacht zich, keerde terug en liep de laatste 200 meter strompelend naar de finish. Ze maakte er een zichtbare martelgang van. Onbedoeld, zei ze later, ze moest hoe dan ook naar de uitgang. Op de uitslagenlijst werd ze als gediskwalificeerd aangemerkt, omdat ze buiten de baan was getreden.

Anderhalf uur later, nadat ze vrijwel elk televisie- en radiostation te woord had gestaan, verscheen ze in persruimte. Ze nam plaats op een snel gecharterde barkruk om de talrijke verslaggevers te woord te staan. Dat viel haar zwaar. Persvragen beantwoorden is sowieso niet haar geliefde bezigheid en woensdagavond in de catacomben van het Olympisch Stadion al helemaal niet. Het waterflesje in haar handen ging voortdurend heen en weer en als de vragen te precair werden, sloeg ze haar ogen op en keek ze vragend naar haar Zwitserse manager Patrick Magyar. Hij gaf alleen toelichting op haar blessure. Een ontstoken voetpees , zei hij. Een blessure die al enige tijd sluimerde. Geen reden om bezorgd te zijn. Voor de Olympische Spelen in Rio de Janeiro is ze hersteld.

Liefst gillend weggelopen

Te midden van nieuwshongerige journalisten zat een vrouw die het liefst gillend was weggelopen. Maar Stepanova begreep ook dat haar woorden wereldnieuws zijn en dat ze niet kon weglopen voor haar verantwoordelijkheid. Hoewel de atlete al geruime tijd in de Verenigde Staten is ondergedoken is Stepanova de Engelse taal nog niet machtig. Met behulp van een tolk kwamen de antwoorden staccato tot stand.

Stepanova was zichtbaar opgelucht dat de IAAF haar dopingzonden heeft vergeven. En bij haar concurrenten had ze volgens haar aan respect gewonnen. Ze was naar eigen zeggen in Amsterdam hartelijk ontvangen door andere atleten, die haar in groten getale om haar daden hadden geprezen. Nee, Stepanova had geen boze gezichten gezien.

Vragen over het gevaar dat ze loopt beantwoordde ze liever niet. Dat president Vladimir Poetin haar ‘Judas’ had genoemd kon ze zich niet voorstellen. En nee, ze vreesde niet voor haar leven. Of Stepanova de waarheid spreekt in de Amsterdamse volle perstent was moeilijk te beoordelen. Als de atlete niet de waarheid spreekt, wil ze in het openbaar de Russische machthebbers niet schofferen.

De teruggekeerde atlete had in Amsterdam duidelijk niet de uitstraling van een zelfverzekerde sportvrouw. „Vind je het gek", zei manager Magyar. „Joelia is nog maar drie weken in training, heeft een tijdsverschil van acht uur moeten overbruggen en was ook niet helemaal fit. En dan de druk. Die is immens.”