Is de zorg hier slecht? Nee, we zetten niet genoeg vinkjes

In verpleeghuizen die een negatief oordeel kregen wordt verbaasd gereageerd. Bijvoorbeeld in Genemuiden en Amstelveen.

In verpleeghuizen die een negatief oordeel kregen worden verbaasd gereageerd. Bijvoorbeeld in Genemuiden en Amstelveen. Foto Gino Kleisen / ANP

„Het lijkt nergens op”, zegt een bewoner van zorglocatie De Meente die in de hal op een bankje zit. Ze doelt op het oordeel dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg velde over de zorglocatie van IJsselheem in Genemuiden waar zij woont. De inspectie publiceerde dinsdag een lijst waaruit blijkt dat IJsselheem, waaronder De Meente valt, bij de elf instellingen hoort die het slechtst presteren. „De zusters zijn kwaad”, volgens haar.

De ‘zusters’ zelf zeggen: „Wij zijn verdrietig. Het doet pijn. We doen zo ons best.” Bestuurder Helene Wüst was volkomen verrast. Zij had uit rapportages noch contacten met de inspectie de indruk dat haar instelling onder intensief toezicht stond. Familieleden zijn ontstemd over de plaats op lijst. „Ik vind het zo erg dat IJsselheem erop staat. Het is niet terecht”, reageert Jet Roetman-Bakker.

Haar moeder, schoonmoeder en schoonvader wonen hier nu zeven jaar. Roetman bezoekt ze dagelijks. „Ik zie en hoor veel. Waar halen ze het vandaan dat het hier niet goed zou zijn? De zorg is prima. Natuurlijk laat iemand wel eens een steekje vallen, maar altijd alles wordt netjes opgelost.”

De dementerende moeder van Roetman, Dina Bakker-Naberman (95 jaar), zit deze woensdagmiddag aan een gedekte tafel. Voor haar staan chocolademelk, gekookte eitjes, kaas en een grote pot chocopasta. Zij en drie andere bewoners hebben net brood gegeten. „O lieverd, wat ben ik blij dat je er bent”, begroet ze haar dochter. Op de vraag aan Dina of ze het fijn vindt bij De Meente antwoordt ze meteen ‘ja’.

Bewoonster Minie Jansen (78 jaar) vindt dat het personeel „het prima doet. Ik schrok van het bericht. Absurd, hoor. De medicijnen zijn op tijd. Het eten en drinken zijn prima. Soms moet je vijf minuten wachten voordat er iemand komt, maar ja, dat begrijp ik wel. Dan zijn ze even met een ander bezig.”

Het ‘sleutelplan’ van de medicijnkast

De woordvoerder van De Meente zei, telefonisch gevraagd naar een toelichting, meteen: „Kom kijken. Dan kun je zelf zien hoe het hier is.” De verwijten die de inspectie de instelling maakt zijn vooral van administratieve aard, vertellen medewerkers en de bestuurder. Zo was het ‘sleutelplan’ voor de medicijnkast niet waterdicht. Ook werd bijvoorbeeld niet goed genoeg geregistreerd waarom levensverhalen van bewoners ontbraken in het ‘zorgleefplan’. Wüst: ,,Sommige bewoners willen dat niet. Maar dan moeten wij dus beter vastleggen waarom dat verhaal er niet is.” Zij concludeert: „Er zit er een verschil tussen wat de inspectie van ons vraagt en wat cliënten wensen.”

Sinds het eerste inspectierapport in juni 2015 dat tekortkomingen bij De Meente aan het licht bracht, is er veel verbeterd, stellen medewerkers en de bestuurder. Verpleegkundige Zwanet Pleijsier zegt: „De zorg was al goed, maar is nu nog beter.” In april zijn opnieuw inspecteurs langs geweest. „Zij waren positief”, zegt Wüst. Maar dat oordeel kwam pas na de peildatum (15 maart 2016) van de rapportage die onlangs door de inspectie naar buiten is gebracht. „En daarom vinden we deze plaats op de lijst zo onterecht”, besluit Wüst.

Lees ook de reacties van verpleeghuizen op de lijst:Onbegrip en woede in sector om ‘zwarte lijst’ van verpleeghuizen.

En in Amstelveen?

Onaangekondigd bezoek, meestal in tweetal. De Inspectie meldt zich bij de receptie, vraagt naar de leiding en daarna gaat ze de afdelingen op. Bladeren door dossiers, praten met een verpleegkundige, een cliënt, diens familie. Kastjes openmaken, voelen bij dementerenden of de besteklade wel op slot zit. Hebben medewerkers korte nagels? Dragen ze geen sieraden? Zijn alle lijstjes afgevinkt?

Na afloop doet de Inspectie vaak positief, maar dat zegt nog niets, weet Ruth Boyd, locatiemanager van woonzorgcentrum Leo Polak in Amsterdam-Osdorp. „Drie weken later kun je alsnog een verschrikkelijk rapport krijgen.”

Acht medewerkers en ouderen van de cliëntenraad hebben zich verzameld in een zaaltje onderin de torenflat met uitzicht op de polders. Ze zijn opgetrommeld door Boyd nadat woensdag bleek dat zorginstelling Amstelring, waar woonzorgcentrum Leo Polak deel van uitmaakt, op de lijst met ‘slechte verpleeghuizen’ staat die staatssecretaris Martin van Rijn heeft gepubliceerd. Twee van de 24 huizen die Amstelring beheert, staan onder ‘intensief vervolgtoezicht’ van de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Niet dat de Leo Polak daar één van is, toch zijn ze er ook hier behoorlijk kapot van. „Dit is een klap in ons gezicht”, zegt verpleegkundige Han Wind. „Terwijl we allemaal zo ons best doen.”

Arts Frank Wessels: „Wie wil hier straks nog werken?”

Han Wind: „En stel dát je voldoet, dan worden de regels toch weer strenger.”

 Foto Gino Kleisen / ANP

Foto Gino Kleisen / ANP

Mevrouw Van Gerven van de cliëntenraad: „Deze mensen werken zo hard. Dit hebben ze toch niet verdiend?”

De inspectie let op vinkjes

Natuurlijk is de Inspectie belangrijk, zeggen de medewerkers. De Inspectie let op de veiligheid, op de vinkjes. Maar zijn de medewerkers ook altijd overtuigd van het nut ervan? Volmondig: „Nee!”

Twee handtekeningen waren vroeger nodig om de hele afdeling van medicatie te voorzien. Nu zijn dat er twee per patiënt. Verpleegkundige Mary van Zeeland: „Moet je verderop van de gang weer iemand vragen om te af tekenen. Die laat dan weer zijn cliënt alleen.” En neem de maaltijd: twee keer moeten ze die temperaturen, in de keuken én tijdens het opdienen. Van Zeeland: „Alsof ik het eten eerst een uur koud laat worden!”

De hoeveelheid benodigde vinkjes neemt jaarlijks toe.

Instructiekaart bij de tillift aanwezig?

Vinkje bij de schoonmaak van de medicatiekar?

Verbandmiddelen over de houdbaarheidsdatum? Han Wind: „Maandelijks zit ik aan te vinken dat het verbandmiddel nog stééds niet over de houdbaarheidsdatum van 2020 heen is.”

Veiligheid prima, maar Nederland is de realiteit uit het oog verloren, vinden ze in woonzorgcentrum Leo Polak. En intussen gaan al die vinkjes wél ten koste van waar het hen om gaat. „Ik ben hier komen werken om voor de mensen te zorgen”, zegt Van Zeeland. „Maar dáár kijkt de Inspectie niet naar.”

Lees ook: Uitgedroogde bewoners, ongeschoold en te weinig personeel. Tien jaar geleden klonk dezelfde kritiek op verpleeghuizen.