‘Amsterdamsestraatweg is gevaarlijkste straat’

nrc.checkt Dat meldde RTL Nieuws vrijdag.

Foto ANP

De aanleiding

De Amsterdamsestraatweg in Utrecht is de gevaarlijkste straat van Nederland, aldus RTL Nieuws, dat onderzocht waar in Nederland de meeste verkeersongelukken gebeuren. Op de Amsterdamsestraatweg gebeurden in 2015 31 ‘ernstige ongelukken’, waarbij 35 mensen gewond raakten. Veel media namen het nieuws over.

Waar is het op gebaseerd?

De Buurtfacts-redactie van RTL Nieuws zocht het uit. Zij haalde de gegevens uit het openbare BRON-bestand: het Bestand geRegistreerde Ongevallen in Nederland van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Daarin staan alle verkeersongelukken waar de politie bij is geweest. RTL noemt alle ongelukken waarbij iemand gewond raakt ‘ernstig’.

En, klopt het?

Het was niet de bedoeling van RTL Nieuws om precies na te gaan welke straat het gevaarlijkst is, legt redacteur Frank Tieskens uit. Hij was op zoek naar de kruispunten van Nederland waar de meeste ongelukken gebeuren. Daarbij viel de Amsterdamsestraatweg in Utrecht op.

De straat begint vlakbij het Centraal Station en loopt, lang en recht, helemaal tot aan Maarssen. Dat is 5 kilometer.

Het één na gevaarlijkste kruispunt van Nederland ligt aan de Amsterdamsestraatweg (met de Marnixlaan, 7 ongelukken met letsel in 2015). De weg heeft ook nóg een gevaarlijk kruispunt, en een gevaarlijk wegvak, bleek uit Tieskens’ analyse. „Toen zijn we in de buurt navraag gaan doen: de verkeersveiligheid is daar echt een probleem.” Wie de ‘Straatweg’ kent, zal dat niet verbazen. Jakkerende fietsers in de spits, slalommende pizzascooters, auto’s die zich in en uit de smalle zijstraten persen.

Tieskens zocht niet uit of op de Amsterdamsestraatweg de meeste ongelukken van heel Nederland gebeuren. Na vragen van NRC deed hij dat alsnog: de Amsterdamsestraatweg in Utrecht is de meest voorkomende straatnaam in BRON.

Maar de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) vindt het aantal ongelukken geen goede definitie voor een ‘gevaarlijke weg’. „Je moet corrigeren voor de weglengte en voor de hoeveelheid verkeer”, zegt woordvoerder Patrick Rugebregt.

Anders gezegd: op een drukke, lange weg gebeuren doorgaans meer ongelukken dan op een rustige, korte weg, maar dat maakt het nog niet gevaarlijker om op de lange, drukke weg te fietsen of auto te rijden.

Volgens het SWOV bestaat er geen landelijk overzicht van ‘gevaarlijke wegen’ dat wél rekening houdt met weglengte en verkeersintensiteit.

De gemeente Utrecht heeft zo’n overzicht evenmin voor de stad. Ze vindt het ook „niet logisch” om er per straat naar te kijken. De Amsterdamsestraatweg ziet er aan het begin heel anders uit dan aan het eind.

En omgekeerd: doorgaande routes bestaan vaak uit meerdere straten.

Zouden er gevaarlijkere routes zijn dan de Amsterdamsestraatweg? RTL Nieuws publiceerde een fraaie interactieve kaart waarop alle locaties uit 2015 met minstens twee ongelukken staan. Op de Amsterdamsestraatweg waren er op die plekken 22 ongelukken.

Het is niet moeilijk om op die kaart, op het oog, enkele trajecten te vinden met meer ongelukken per kilometer. Die liggen allemaal in de vier grote steden. Zoals in Utrecht de 360 meter van Smakkelaarsveld naar de Viebrug, van het station naar het centrum. Daar gebeurden op de aangegeven plekken 10 ongelukken.

Een stukje Stadhouderskade in Amsterdam spant de kroon: 10 van zulke ongelukken tussen de Overtoom en de brug naar het Leidseplein, op slechts 133 meter. Maar ook dit zijn beperkte cijfers, niet gebaseerd op alle ongelukken en niet gecorrigeerd voor drukte.

Conclusie

Op de Amsterdamsestraatweg in Utrecht kwamen de meeste ongelukken voor. Maar dat betekent niet dat die straat het gevaarlijkst is, want de straat is ook lang en er zijn veel weggebruikers. Daar moet voor worden gecorrigeerd, en dat deed RTL Nieuws niet. We beoordelen de bewering als ongefundeerd.