‘We dachten dat we erbij hoorden’

EU-burgers in Londen Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk maken zich zorgen. Kunnen ze blijven of niet? „De sfeer is anders geworden.”

Passanten bij de Bank of England, dinsdag. De Britse minister Theresa May heeft gesuggereerd dat EU-burgers mogelijk niet in Groot-Brittannië kunnen blijven als het land niet meer bij de EU hoort. Foto Dylan Martinez/Reuters

Lang voelden ze zich in hun element in de kosmopolitische metropool Londen, de duizenden Nederlandse expats. Maar door de keuze van de Britse kiezers voor een Brexit heeft hun zelfvertrouwen plotseling een forse knauw opgelopen. Kunnen ze nog wel blijven in Londen? Blijft hun kantoor open? Moeten ze hun huis verkopen?

De internationale luchtvaartmaatschappij waarvoor Jeroen Rutgers-Herenius (46) werkt, had al plannen klaar liggen voor het geval van een Brexit. Het kantoor voor klantrelaties, dat hij leidt, zal deels naar Amsterdam en deels naar Parijs verhuizen. Andere collega’s zullen binnenkort in Praag werken.

„Ik ben geschokt”, zegt Rutgers-Herenius.

„Ik had dit niet verwacht. Er heerst verslagenheid op ons kantoor en de sfeer tussen de Engelsen en de andere werknemers is plotseling ongemakkelijk geworden.”

Sophie van Voorst (23) werkt al twee jaar in De Hems, een pub in het centrum van Londen waar Nederlandse expats elkaar treffen en waar bitterballen op het menu staan. Op de avond na de uitslag heerste er grote opwinding onder de Nederlanders, vertelt ze. „Ik dacht zelf ook even: wat moet ik nu doen?”, aldus Van Voorst, die vorig jaar aan Birkbeck College afstudeerde.

„Ik wilde eigenlijk naar de VS, maar daar kun je niet zo makkelijk werken. In Londen wel, dankzij de Europese Unie. Als ik hier niet kan blijven, ga ik vermoedelijk naar Berlijn.”

De Britse minister van Binnenlandse Zaken, Theresa May – de favoriet voor de opvolging van premier David Cameron – wakkerde de toch al grote onzekerheid onder de buitenlanders deze week verder aan door te zeggen dat de Brexit-onderhandelingen met Brussel duidelijk moeten maken of ze kunnen blijven.

De Nederlandse ambassade is de afgelopen weken overspoeld met telefoontjes van bezorgde Nederlanders. „Veel mensen wilden weten of ze mogen blijven”, vertelt een medewerkster.

„We proberen ze gerust te stellen dat het nog zeker twee jaar duurt voor er een Brexit kan zijn. Veel mensen vragen of ze een Brits paspoort aan kunnen vragen naast het Nederlandse.”

In totaal omvat de Nederlandse gemeenschap in Londen zo’n 60.000 mensen en nog eens 90.000 elders in het land. Die cijfers zijn overigens enigszins vertekend, doordat er nogal wat Somaliërs met Nederlandse paspoorten tussen zitten, die vervolgens de Noordzee zijn overgestoken.

Dominee Joost Röselaers (36), die vooral onder oudere Nederlanders in Londen een centrale rol inneemt als predikant van de Dutch Church in hartje City, ziet zowel boosheid als onzekerheid. „Ze zeggen wel eens: oorlog en onzekerheid zijn goed voor de kerk”, spot hij, om serieuzer te vervolgen: „We dachten altijd dat we erbij hoorden maar ze stemden tegen ons, zo voelen veel Nederlanders het.” Zelf is Röselaers ook een illusie armer:

„Ik dacht altijd dat Groot-Brittannië een soort verlengstuk van Nederland was, maar dat is blijkbaar niet zo. Nu worden de Britten weer gewoon een stel eilanden.”