Voor mooie groeiplannen is nog een paar miljard nodig

Overheidsinvesteringen Volgens topambtenaren moet de overheid extra bezuinigen om „duurzame economische groei” aan te wakkeren.

Een van de voorstellen is invoering van rekeningrijden. Foto Bas Czerwinski/ANP

Geen nieuwe bezuinigingen nodig, maar ook geen ruimte voor nieuwe investeringen. Dat was, vrijdag, de conclusie van de Studiegroep Begrotingsruimte die de financiële mogelijkheden voor het volgende kabinet in kaart bracht. Deze woensdag presenteert een andere commissie van – grotendeels dezelfde – topambtenaren een advies van andere aard: er zijn creatieve en hier en daar vrij ingrijpende plannen nodig om „duurzame economische groei” in Nederland aan te wakkeren en „het verdienvermogen te versterken”.

Dat kost geld en dat geld – zo bleek vrijdag – is er niet. Daar zou dus toch voor moeten bezuinigd. Al noemt de voorzitter Maarten Camps van de Studiegroep Duurzame Groei dat liever „keuzes maken”. De secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken, die ook in die andere studiegroep zat, vindt niet dat beide adviezen elkaar tegenspreken. „De Studiegroep Begrotingsruimte stelde vrijdag ook al dat er voor het stimuleren van duurzame economische groei meer nodig is dan het huidige begrotingsbeleid. We zullen moeten investeren en hervormen.” Tegelijkertijd gelooft Camps dat zijn rapport van woensdag laat zien dat „je elke euro die je zou willen bezuinigen, terug kunt stoppen in de economie”.

Het advies van deze studiegroep laat zich lezen als een menukaart voor politieke partijen die nu hun verkiezingsprogramma’s aan het schrijven zijn en straks na de verkiezingen eventueel een kabinet moeten formeren. Camps: „We spreken geen voorkeur uit voor al onze varianten. Er is ruimte voor politieke keuzes.”

De 41 voorstellen zijn onderverdeeld in 13 beleidsterreinen waaronder zorg, arbeidsmarkt en energie. Als alle investeringen worden doorgevoerd dan zal een volgend kabinet daar minimaal 1,8 miljard euro structureel voor moeten willen uittrekken en maximaal 4,2 miljard. De meest kostbare plannen zitten in het onderwijs – van voorschoolse educatie tot het verhogen van de kwaliteit van leraren. Er zijn ook (fiscale) suggesties bij die budgetneutraal zijn en er zijn maatregelen die de schatkist geld opleveren, zoals een aan de verkorting van de werkloosheidsuitkeringen en het verlagen of afschaffen van de zelfstandigenaftrek voor zzp’ers.

Het nieuwe rapport van de stuurgroep duurzame groei: