Rutte staat opeens pal voor EU, daagt PVV uit over Nexit

Kamerdebat

EU-top over de Brexit leidde tot een felle nabeschouwing.

Premier Rutte vorige week tijdens het eerste Kamerdebat over de 'Brexit'. Foto ANP / Bart Maat

Een bizar experiment. Totale chaos. Rokende puinhopen. Premier Rutte kon er dinsdag maar geen genoeg van krijgen om te zeggen wat voor enorme fout de Britten op 23 juni hebben begaan door in hun referendum te stemmen voor het verlaten van de Europese Unie. ’s Morgens vroeg in Straatsburg tegenover de leden van het Europees Parlement, ’s avonds in Den Haag tegenover de leden van de Tweede Kamer. Steeds dezelfde bewoordingen, steeds dezelfde felheid.

Rutte als de grootste verdediger van de Europa. Dat was niet het beeld dat tot voor kort aan de minister-president en VVD-leider hing. Als hij over de Europese Unie sprak, klonk immer het voorbehoud door. Het Europa van de dingetjes, het Europees Parlement dat was te vergelijken een feestcommissie op zoek naar een feest, het Europa dat heel veel afspraken maakt, maar het zo vaak bij de uitvoering laat afweten.

Maar sinds de uitslag van het Britse EU-referendum is er opeens de Rutte die pal staat voor de Europese Unie en zich frontaal keert tegen degenen die denken dat het verlaten van de EU, een zogenoemde Nexit, ook voor Nederland een goed idee zou zijn. „Wilt u dat andere landen hetzelfde overkomt als de puinhoop waarin het Verenigd Koninkrijk zich in heeft gestort bij het referendum?” hield hij dinsdagmorgen PVV-europarlementariër Olaf Stüger in Straatsburg voor.

Twaalf uur later daagde hij in de Tweede Kamer PVV’er Harm Beertema uit. Of zijn partij nu echt vond dat het „bizarre experiment” uit het Verenigd Koninkrijk, het „spelletje” dat daar was gespeeld „met banen en belangen” ook in Nederland navolging zou moeten vinden.

Drie keer moest de premier Rutte zijn vraag herhalen voordat Beertema „ja” zei. Dit was het antwoord waar Rutte op wachtte. Beertema en zijn partij, de PVV houdt dus ondanks de chaos in het Verenigd Koninkrijk vast aan een Nexit. Rutte: „Ik kan hem één ding verzekeren: bij iedere stap die hij op deze weg zet, zal hij mij tegenover zich vinden.’’

Is Rutte opeens van mening veranderd? Nee, zijn toon is veranderd. Nu de negatieve gevolgen van de Brexit in het Verenigd Koninkrijk zichtbaar worden, laat hij zijn sceptische tussenzinnetjes varen als het gaat over Europa. Het is nu tijd om ‘all out’ voor Europa te gaan, om de meerwaarde van de Unie te benadrukken.

„De kracht van Europa moet zichtbaar worden gemaakt”, benadrukte hij. Zo kunnen mensen het gevoel krijgen dat ze „grip hebben op hun eigen leven en omgeving”. Voor pragmaticus Rutte is het nu tijd om het andere Europa te tonen.