Hoge Raad: levenslang in strijd met Europees recht

De Nederlandse uitvoering van de levenslange gevangenisstraf is in strijd met Europese mensenrechtenverdragen. Dat heeft de hoogste rechter, de Hoge Raad, dinsdag geoordeeld. Levenslang gestraften hoeven niet per se vrij te komen, maar ze moeten wel enig perspectief op vrijlating hebben. In Nederland ontbreekt dat perspectief. Vorig jaar wees een lagere rechter, de rechtbank in Assen, al een vergelijkbaar vonnis.

De Hoge Raad deed deze uitspraak in de strafzaak tegen viervoudig moordenaar Faig B. Het gerechtshof Den Haag veroordeelde hem vorig jaar tot levenslang wegens de moord op twee ex-vriendinnen en de zus en de moeder van een van hen.

Over de levenslange gevangenisstraf van B. heeft de Hoge Raad zich nog niet uitgesproken. Het oordeel wordt een jaar uitgesteld omdat staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) bezig is met het veranderen van levenslang.

Met tegenzin presenteerde Dijkhoff vorige maand een voorstel dat levenslang gestraften meer perspectief op vrijheid biedt. Hij wil voorkomen dat rechters de straf nooit meer opleggen.

In het voorstel van Dijkhoff kunnen levenslang gestraften na 25 jaar bij een adviescollege pleiten voor een reïntegratietraject. Volgens de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming is Dijkhoffs plan nog steeds in strijd met mensenrechtenverdragen. De RSJ is een adviesorgaan van het kabinet en heeft gezag onder rechters.

Nederland is een van de weinige Europese landen waar levenslang letterlijk levenslang is. Na de zomer debatteert de Tweede Kamer over de levenslange gevangenisstraf. (NRC)