Dit zijn de makers

De veiligheid, de vleugels, de logistiek en de hapjes worden op North Sea Jazz verzorgd door speciale medewerkers. Vijf van hen vertellen wat er zo bijzonder is aan het festival.

Stagemanager Maas: René van der Zee (46)

„Ik ben eindverantwoordelijke voor de techniek en logistiek op het Maas-podium. We zorgen er bijvoorbeeld voor dat de shows op tijd beginnen en eindigen. Ik moest eens ten overstaan van een volle Maas-zaal een artiest laten stoppen. Die dreigde zo ver over zijn tijd heen te gaan dat het optreden van de volgende in gevaar kwam. De presentator moest tussen twee nummers door het podium op om te voorkomen dat het volgende nummer ook daadwerkelijk gespeeld zou worden. Verschrikkelijk. Echt het laatste wat je als stagemanager wilt.

We hebben ook eens een flauwgevallen lid van een big band van het podium moeten slepen, zonder dat het publiek het in de gaten had. Hij zat middenin de band en lag plotseling naast zijn stoel. De band speelde stoïcijns door terwijl wij hem met drie man aan zijn benen het podium afsleepten. We hebben ook wel eens een vleugel met zes man op een verhoging staan tillen, onder zulk hard gebrul dat de op dat moment spelende band verstoord opkeek. Ik vind het mooi dat we soms het schijnbaar onmogelijke toch voor elkaar krijgen.

Het Maas-podium is een van de podia waar het Metropole Orkest speelt. Prachtige shows, maar voor ons betekent het dat we zeventig man plus instrumenten, podiumdelen en techniek in korte tijd van het podium moeten krijgen. Dan wordt er een hekwerk van het podium afgehaald en staan er heftrucks achter het podium paraat om de grote onderdelen zo snel mogelijk van het podium af te krijgen. Mijn belangrijkste taak op dat moment is om de orkestleden vriendelijk doch dringend te verzoeken van het podium te gaan, om te voorkomen dat ze door de lepels van een heftruck worden meegenomen.”

René Küttschreutter, pianostemmer-technicus (49)

„Als pianostemmer-technicus hou ik mij naast het stemmen van de piano’s en vleugels bezig met de techniek van die instrumenten. Twee dagen voor het festival worden de vleugels ingereden en dan maken we een optimale verdeling van de vleugels over de zalen, zodat iedere artiest een zo goed mogelijk passende vleugel krijgt. Dit jaar ben ik voor de tiende keer aan North Sea Jazz verbonden.

„Ik herinner mijn eerste editie als pianotechnicus nog, toen Brad Mehldau kwam. Hij werd een ‘kritische klant’ genoemd. Mehldau heeft een fenomenaal gehoor en een kritische kijk op vleugels, zoals alleen de allergrootste pianisten dat hebben. Een uitdaging dus. Na een formeel gesprekje over de vleugel en wat aanwijzingen van zijn kant bleek ik maar een half uur de tijd te hebben om aan zijn wensen te voldoen. Maar na afloop, backstage, gaf hij mij een knikje en ik wist: dit is goed gegaan.

„De ene editie is vanuit mijn werk gezien niet zoveel anders dan de andere. Alle vleugels moeten er altijd top bijstaan. Maar het gevoel van de vrijdagmiddag, als de deuren voor het publiek opengaan, is altijd mooi. Met het pianostemmersteam staan we dan met een ijsje in de hand te kijken naar de stroom mensen die naar hun eerste concert lopen, soms rennen.

„Mijn mooiste herinnering is dat ik drie jaar geleden werd gevraagd om McCoy Tyner, de stokoude, geweldig innemende pianist, vanaf zijn kleedkamer naar de vleugel op het podium te begeleiden. De zaal zat propvol en we liepen rustig wandelend, arm in arm over het grote podium naar de vleugel. Alsof we liepen te keuvelen in een park op zondagochtend. Puur goud.”

Charlotte Louwers (48), kleedkamercatering en -inrichting

„Ik verzorg met mijn team de kleedkamercatering voor de artiesten op het festival. We zorgen dat er genoeg drankjes en hapjes in de kleedkamers zijn. Wat dat zijn, staat in de meeste gevallen beschreven in de contracten. Het is altijd spannend wat er in die contracten staat. Sommige dingen zijn lastig te krijgen en dan volgt er een speurtocht van websites tot biologische winkels. We hebben eens lang gezocht naar kokosvodka van een bepaald merk, en een specifiek soort rauwe honing, of een synthetische nagelspecialist na sluitingstijd. Vooral toen de winkels nog niet op zondag open waren en je nog niet alles online kon opzoeken was het echt veel lastiger. Het is een kick als het lukt het wel te vinden, ook al is het iets kleins.

„Het mooiste vond ik Prince, bij zijn nachtconcerten in 2011. Daar hebben we toen echt heel hard voor gewerkt. We deden de catering, maar ook de inrichting van de kleedkamer. Naast een aantal grote bossen bloemen had ik een heel klein bosje lathyrus in zijn kleedkamer gezet, een soort vlinderbloem. Gewoon omdat het zo’n schattig bloemetje is dat lekker ruikt. Toen het eerste concert begon stond ik even in de zaal. Prince kwam op en hij had een lathyrus in zijn hand, die hij het hele eerste nummer (‘Joy in Repetition’) vasthield. Het klinkt misschien gek, maar meer eer van je werk kun je als kleedkamerinrichter niet hebben. Bijzondere momenten zijn ook altijd de repetities van het Metropole Orkest in de Maas-zaal. Kun je je voorstellen dat dit prachtige orkest speelt, en dat jij daar als medewerker door de lege zaal fietst? Magisch.”

Frank Bolder (51), artiestenboeker

„Samen met een aantal collega’s verzorg ik de programmering van het festival. Daarvoor luisteren we het hele jaar veel muziek, houden in de gaten welke muziek er uitkomt, bezoeken we concerten, festivals en muziekbeurzen. We denken na over de thema’s, de invulling van de zalen, wie de Artist in Residence moet worden, enzovoorts. Vervolgens doen we de artiesten en bands waar we interesse in hebben een bod en gaan we als dat nodig is in onderhandeling met ze.

„Het mooiste wat ik meemaakte was een lang telefoongesprek met Stevie Wonder en daarna een ontmoeting met hem op Curaçao een aantal jaar geleden. Wat een bijzonder mens.

„Ik vind dat muziek live gemaakt zien worden het mooiste is wat er bestaat. Een live concert is uniek, door de interactie tussen de muzikanten, de vervoering, de muziek die na afloop je hoofd maar niet uit wil en de afhankelijke relatie tussen musici en publiek. Alleen daar, op dat moment, op die plek, maken muzikanten en het publiek het concert met elkaar mee.

„Af en toe kan een artiest niet optreden en dan moeten we het concert afzeggen. Dat vind ik het vervelendste wat er is. Dat is dan al aangekondigd, de artiest wilde het concert graag geven en het publiek wilde het graag zien. Vorig jaar moesten we Walter Trout afzeggen, die was ziek. Een jaar ervoor waren het de Isley Brothers, een paar jaar daarvoor Monty Alexander, en nog wat eerder Amy Winehouse. Allemaal konden we ze van tevoren aankondigen, behalve Amy, dat wisten we pas op de dag zelf. Gelukkig gebeurt het maar weinig, en vaak kan het later ingehaald worden. Dat lukt ook altijd wel, maar het blijft vervelend.”

Ruud van Buren (38), health & safety manager

„Ik zorg onder meer voor een zo veilig mogelijke omgeving voor onze bezoekers, medewerkers en artiesten. Ik zorg ook voor het verkrijgen van de diverse vergunningen. Ik werk daarbij samen met Ahoy, de brandweer, politie en gemeente. Maar het is echt mensenwerk. Zowel aan de bezoekerskant als backstage met alle medewerkers en artiesten. Dat zijn twee werelden die bij elkaar komen, met muziek als verbindende factor.

„Vorig jaar liep ik toevallig de zaal binnen bij Laura Mvula die samen met het Metropole Orkest het nummer ‘Human Nature’ ten gehore bracht. Kippenvel.

„Vervelend was het gestopte optreden van Chaka Khan vorig jaar. Ik kreeg over de portofoon door dat ze van het podium was gevallen en dacht meteen aan het Foo Fighters-incident van een paar weken eerder, toen Dave Grohl zijn been brak tijdens een show in Zweden. Ik dacht: het zal toch niet... en ging richting het Nile-podium. Gelukkig bleek dat niet het geval te zijn. Chaka Khan had last van keelproblemen en kon na een aantal nummers niet meer verder zingen. Heel vervelend voor haar. Op zo’n moment staan er ruim 10.000 mensen in de zaal, van wie een groot deel besluit naar een ander podium van het festival te gaan. Op dat moment worden door de beveiliging alle zeilen bijgezet om deze spontane bezoekersstromen te begeleiden. Dat ging prima. Gelukkig speelde de band nog verder en namen de achtergrondzangeressen een deel van het optreden over. Zelfs Jett Rebel die daarvoor op hetzelfde podium optrad, kwam even terug en zong nog een nummer mee. Zo werd een vervelend moment al improviserend een mooi moment.”