De meester staat op uit de dood

Wimbledon Roger Federer plaatst zich voor de halve finales na een episch gevecht tegen Marin Cilic, waarin hij drie matchpoints overleefde. “Poeh, dat was een enorm gevecht.”

Lang leek Roger Federer machteloos tegen Marin Cilic. Toch won hij. Foto Tony O'Brien / Reuters

Ergens halverwege de tweede set wordt het pijnlijk. Roger Federer, de zevenvoudig Wimbledon-kampioen, is gevangen op het centrecourt. Marin Cilic beult hem rond, Federers enkelhandige backhand kraakt, als een oude man beweegt hij richting de hoeken, steeds te laat anticiperend op de woeste klappen. Hij is onherkenbaar, zijn magische repertoire oogt roestig, zonder ritme, zonder diepte. Federers meesterschap – gereduceerd tot flarden.

Vier sets drijft Federer machteloos langs de afgrond in zijn achtertuin aan Church Road, zoekend naar het juiste tegengif. Cilic serveert de Zwitser kapot, pijnigt hem met zijn harde, vlakke groundstrokes. De Kroaat wint de eerste twee sets, Federer zit zwaar in de verdrukking in de derde, werkt drie breakpoints weg. Uit het niets is daar de opleving: winst in de derde set voor Federer.

Is hij bevrijd? Nee, zijn backhand blijft haperen en Cilic blijft jagen. Matchpoint Cilic, op 5-4, code rood bij Federer, op zijn tweede service, je voelt de uitschakeling naderen. Cilic met de forehandreturn: uit. Federer redt de game.

Twee games later, nieuwe problemen, tweede matchpoint voor Cilic. Federer zwaait met zijn toverstok: ace. Hij leunt op zijn service, geoliede machine in tijden van nood.

Dan, de tiebreak in de vierde set: een monsterlijk gevecht, een wedstrijd binnen een wedstrijd. Miraculeus ook, met een backhandwinner van Federer die op minder dan een millimeter in wordt gegeven – na consultatie van het Hawk-Eye-systeem. Constant keren de kansen, met setpoints voor Federer en Cilic, die terugkomt. Zijn derde wedstrijdpunt, weer op de tweede service van Federer. Ultieme kans, forehandreturn Cilic, in het net. Hij lijkt te blokkeren, is nerveus, slaat even later een dubbele fout. Federer overleeft en slaat toe op zijn vijfde setpoint.

Het centrecourt veert op, voor hun lieveling. Op naar een beslissende vijfde set van een partij die eigenlijk al afgelopen had moeten zijn als Cilic niet in de stress was geschoten. De Kroaat oogt mentaal aangeslagen, zijn servicebombardement stokt. Vuistje bij Federer, hij is getergd, lijkt herboren, oogt nog fit. Zijn precisiespelletje begint te draaien, zijn backhand komt door. Hij wint: 6-7, 4-6, 6-3, 7-6 en 6-3. In de halve finale speelt hij vrijdag tegen Milos Raonic.

Tenniskoning

De tenniskoning is uit de dood opgestaan. Woensdagavond stapt hij de perszaal binnen, wit T-shirt met grote letters SW19. „Poeh, dat was een enorm gevecht.” De mooiste comeback in zijn loopbaan? „Dit is zeker groot omdat het op het centrecourt van Wimbledon is.” Vergelijkbare schaal: op Roland Garros 2009, het enige jaar dat hij er won, vocht hij zich ook terug van een 2-0 achterstand in sets, tegen de Duitser Tommy Haas.

Zonder veel vertrouwen arriveerde hij dit jaar in Londen, na een seizoen dat verstoord werd door blessures. „Ik was erg bezorgd toen ik hier kwam.” Eerst beschadigde hij na zijn uitschakeling op de Australian Open de meniscus van zijn linkerknie bij een ongelukje in de badkamer; hij maakte een verkeerde beweging toen hij het bad voor zijn tweelingdochters liet vollopen. Hij werd geopereerd, eenmaal hersteld worstelde hij met een rugblessure. Hij miste de Amerikaanse hardcourttoernooien en een groot deel van het Europese gravelseizoen – zo ook Roland Garros.

Hij werd teruggeworpen in de schemerjaren van zijn loopbaan, in augustus wordt hij 35 jaar – hij noemt zichzelf een „old guy”. Lichamelijke slijtage kan mogelijk een vroegtijdig einde betekenen van zijn loopbaan – al heeft hij al toegezegd voor een grastoernooi in 2017 in Stuttgart. Federer blijft niet spelen om het spelen, als hij doorgaat moet hij in staat zijn om grandslamfinales te halen. „Als mijn citroen is uitgeperst, I’m gone”, zei hij in oktober in een gesprek met de Nederlandse pers.

Zijn herstel stond in het teken van Wimbledon. Maar de afgelopen weken was hij niet de Federer op gras die hij ooit was – met verlies in de halve finales van Halle en Stuttgart. Federer was eigenlijk nog niet klaar voor Wimbledon – althans, niet naar zijn norm. Daarom voelt deze zege op Cilic zo zoet, het bewijst dat hij het nog kan, dat hij het nog in zich heeft, met zijn 34 jaar en 336 dagen.

„Mentaal geeft mij dit een hell of a boost”, zei hij tegen de BBC. Hij bleef heel in een ruim drie uur durende epische strijd. „Mijn benen waren er. Mijn rug was er”, zei hij, verwijzend naar de eerdere blessures.

Roger Federer, schrijf hem nooit af.