Blair over invasie Irak: meer spijt dan u ooit zult weten

De oud-premier zegt geen spijt te hebben van het verwijderen van Saddam.

Het was volgens de oud-premier inderdaad beter geweest om het legale advies over te laten aan het kabinet. Foto Stefan Rousseau / Reuters

Tony Blair heeft kort na de presentatie van het onderzoek naar de Britse rol in de Irak-oorlog spijt betuigd. Wel zegt hij dat hij de beslissing om Irak in 2003 binnen te vallen “in goeder trouw” genomen heeft.

Hoewel Blair dus spijt betuigd heeft, zegt hij geen spijt te hebben van het verwijderen van Saddam: “De wereld is beter af zonder hem.” De oud-premier was bijna in tranen toen hij vroeg de Britten nederig te begrijpen dat er geen middenweg was: “Ik draag deze beslissing al 13 jaar met me mee en er gaat geen dag voorbij dat ik er niet aan denk.” Eerder vandaag bleek dat Blair in 2002 een memo naar Bush stuurde waarin stond dat hij ‘with him whatever’ zou zijn.

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar Meest gebruikte woorden Blair: ik accepteer/respecteer dat x,y,z maar…. #Chilcot

Het zogenaamde Chilcot-rapport (naar de voorzitter van de onderzoekscommissie, John Chilcot) was zeven jaar in de maak en telt 2,9 miljoen woorden. Het doel van het onderzoek was om te kijken welke lessen er te leren zijn voor toekomstige Britse interventies in het buitenland.

De belangrijkste conclusies uit het rapport zijn dat het besluit van Londen om met de Amerikaanse invasie mee te doen, geen dagelijkse juridische basis had. Ook werden de gevolgen van een Britse inval in Irak onderschat en was de planning voor de periode van na de aanval ontoereikend. Dat Blair presenteerde dat er massavernietigingswapens waren in Irak, kon volgens de commissie niet met zekerheid gezegd worden.

Doofpot

Veel Britten geloven dat de deelname aan de Irak-oorlog onterecht was en dat de toenmalig premier Tony Blair de noodzaak tot een inval overdreef. Ze vrezen dat er sprake is van een doofpot. Chilcot begon in 2009 met het onderzoek, toen alle Britse troepen Irak hadden verlaten. De publicatie liep een aantal keer vertraging op. Door de enorme hoeveelheid bewijs, maar ook omdat er veel onderhandeld moest worden over de openbaarmaking van geheime documenten en de inhoud van correspondentie tussen Blair en de toenmalig president van de Verenigde Staten George W. Bush.