Verziekte Italiaanse banken verder onderuit

Slechte leningen

De crisis in de Italiaanse bankensector laait weer op. 360 miljard euro aan slechte leningen dwingt Italië tot ingrijpen. Maar hoe?

Een uitgelekte brief van de Europese Centrale Bank (ECB) legt de vinger op de zere plek: de Italiaanse bankensector is in beroerde staat door 360 miljard aan slechte leningen die zwaar op de balans drukken.

Maandag ging de koers van Monte dei Paschi di Siena, de derde bank van Italië, onderuit. Dat trok ook de andere banken mee. Onder meer UniCredit, een Italiaanse systeembank, verloor bijna 4 procent en staat op het laagste niveau tot nu toe.

Monte dei Paschi di Siena is er nog slechter aan toe. De koers van die bank daalde afgelopen jaar al van 1,92 euro naar 33 cent, en ging maandag met 13 procent onderuit.

De bank uit Siena heeft twee bijzondere records: het is de oudste bank ter wereld, opgericht in de Renaissance en nog altijd gehuisvest op het plein van Siena in Toscane. En de instelling is ook een van de slechtst gefinancierde banken van Europa.

Monte dei Paschi moet van de ECB, zo bleek uit de waarschuwingsbrief, voor oktober een nieuw driejarenplan overleggen om slechte leningen sneller af te schrijven: van 24,2 miljard euro op dit moment tot 18,4 miljard in 2017 en 14,6 miljard in 2018.

Nog voor de Brexit

Deze waarschuwingsbrief van de Europese Centrale Bank werd voor 23 juni verstuurd – de dag dat het Britse volk stemde voor de Brexit, een vertrek uit de Europese Unie.

De aandelenkoersen van banken staan extra onder druk door het Britse referendum. Volgens een schatting van Bloomberg hebben Europese banken sindsdien bijna 150 miljard euro aan waarde verloren.

Als de Brexit doorgaat, wordt een afname van de economische groei in de eurozone verwacht. Angst voor een recessie is slecht voor de banken; zeker de Italiaanse banken die nog grote hoeveelheden leningen met zich meezeulen die niet of nauwelijks terugbetaald worden. Het totale bedrag aan slechte leningen van 360 miljard euro, ligt vier keer zo hoog als in 2008 en stijgt nog altijd.

Eind juli wordt de uitslag verwacht van een nieuwe stresstest voor de Italiaanse banken. Als Monte dei Paschi di Siena deze Europese stresstest niet haalt, zou premier Matteo Renzi de bank meer staatssteun willen bieden.

Volgens Italiaanse kranten zou Renzi 3 tot 5 miljard euro willen steken in Monte dei Paschi di Siena.

Van Brussel mag de staat alleen bijspringen als beleggers ook meebetalen om de slechte leningen weg te werken. Dat ligt politiek gevoelig omdat veel gewone Italianen aandelen in hun banken hebben.

Renzi zegt op zoek te zijn naar alternatieven: een bank die Monte dei Paschi di Siena (deels) wil overnemen. De Italiaanse bankensector is sowieso aan een schoonmaak toe: er zijn te veel banken, ze zitten te ruim in hun personeel en worden geplaagd door corruptie. Daardoor ontbreekt de veerkracht om verlies van niet-betalende klanten te verwerken. Liefst 20 procent van de leningen wordt niet terugbetaald. Alleen in Griekenland ligt dat percentage hoger – 35 procent.