AfD ruziet onderling over antisemitisme

De ruzie is zo hoog opgelaaid, dat de fractie in de deelstaat van parlement Baden-Württemberg uiteen is gevallen.

Partijleider Frauke Petry op het partijcongres van Alternative für Deutschland in Stuttgart. Foto Wolfgang Rattay / Reuters

Binnen de rechts-nationalistische partij Alternative für Deutschland (AfD) is een ruzie over antisemitisme zo hoog opgelaaid, dat de fractie in de deelstaat van parlement Baden-Württemberg dinsdag uiteen is gevallen. Dertien van de 23 afgevaardigden willen de fractie verlaten, onder wie de fractievoorzitter, Jörg Meuthen, die tevens co-voorzitter van de landelijke partij is.

Het al weken slepende conflict draait om de vraag of één van de andere AfD-ers vanwege antisemitisme uit de fractie gezet moet worden. Deze Wolfgang Gedeon (70), arts en voormalig communist, voert in zijn boek Der grüne Kommunismus und die Diktatur der Minderheiten het beruchte antisemitische boek Protocollen van de Wijzen van Zion (over het vermeende joodse streven naar wereldheerschappij) op als een geloofwaardige bron. Ontkenning dat de Holocaust heeft plaatsgevonden ziet hij als een legitieme meningsuiting. De Holocaust duidt hij zelf aan als “zekere schanddaden”.

Fractieleider Meuthen dreigde enkele weken geleden al dat hij zou opstappen als Gedeon niet uit de fractie werd gezet. Maar Meuthen slaagde er niet in de tweederde meerderheid die daarvoor nodig is achter zich te krijgen. Dat leidde dinsdag tot de breuk. “In de AfD kan en mag geen plaats zijn voor antisemitisme”, aldus Meuthen tegenover de Frankfurter Allgemeine Zeitung.

Gevolgen niet duidelijk

Het is niet duidelijk wat de gevolgen zijn voor de positie van Meuthen in het landelijke partijbestuur, dat hij leidt samen met Frauke Petry. De dertien vertrokken AfD’ers zullen naar verwachting als partijloze afgevaardigden in het deelstaatparlement blijven zitten. De jonge partij (opgericht in 2013) kwam in maart in Baden-Württemberg met meer dan 15 procent van de stemmen in het deelstaatparlement, waar ze tot vandaag de grootste oppositiepartij was.

Eerder mislukte een poging de zaak te sussen door onafhankelijke onderzoekers voor de herfst te laten nagaan of Gedeons werk al dan niet antisemitisch is. Het Centrum voor Antisemitismeonderzoek in Berlijn nam de opdracht niet aan. Het doet een eigen, wetenschappelijk onderzoek naar antisemitisme binnen de AfD, maar heeft daarvoor meer tijd nodig. En het idee dat de partij maanden nodig zou hebben om vast te stellen of hier van antisemitisme sprake was, werd dit weekend hard bekritiseerd door landelijke bestuurslid Alexander Gauland.