Politieke loodgieter gaat met Britten onderhandelen over een Brexit

Hij moet verziekte relatie tussen de EU en de Britten verbeteren. Ondanks zijn heldere opvattingen wordt hij als neutraal gezien.

Foto Benoit Doppagne/AFP

Wie de slagvelden van Brussel kent, is niet verbaasd over de benoeming van diplomaat Didier Seeuws tot hoofd van de Brexit-taskforce die de scheiding tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk moet regelen. Weinigen hebben meer ervaring met Europees troubleshooter dan de jongensachtige, toegankelijke Belg. Als iemand de verziekte Europees-Britse verhoudingen kan omsmeden tot een werkbare relatie, is het Seeuws.

De 51-jarige Gentenaar maakte carrière in de Belgische diplomatie en stapte een paar jaar geleden over naar de Europese Raad. Hij was tot eind 2014 kabinetschef van Europees president Herman Van Rompuy. Met hoge ambtenaren uit lidstaten van de Europese Unie prepareerde hij besluiten voor de regeringsleiders.

Dit is lastig: alle regeringsleiders willen scoren op Europese toppen en zijn moeilijk tot compromissen te bewegen. Tijdens de eurocrisis, als de zoveelste Grexit in de lucht hing, was het nog lastiger. Zenuwen gierden door het Brusselse vergadergebouw Justus Lipsius. Seeuws was nachtenlang bezig om iedereen uit de hoge boom te krijgen en naar een gemeenschappelijke positie te manoeuvreren. Het eiste zijn tol. Hij had diepe wallen onder zijn ogen en hij was lijkbleek. Maar het lukte Seeuws vrijwel altijd.

Wat hem geschikt maakt voor dit loodgieterswerk, is dat hij geen groot ego heeft. Hij claimt geen prestige, is content met een rol in de coulissen en zaagt niet aan de stoelpoten van zijn baas. Hij is oplossingsgericht, met een droog gevoel voor humor. Hoewel hij duidelijke opvattingen heeft, geloven mensen dat hij ‘neutraal’ is. Ministers en regeringsleiders die zich in de nesten hebben gewerkt, kalmeert hij door te luisteren en te zorgen dat zijn dossierkennis beter is dan de hunne (wat meestal niet moeilijk is). Op het moment suprême draagt hij de technische oplossing aan – en ook de politieke deal.

Zo bracht hij complexe onderhandelingen over het klimaat en Europees patent tot een goed eind. Bij onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting, in 2013, hielp hij de Britten om grote concessies aan het thuisfront toch als een ‘overwinning’ te kunnen verkopen.

Afgelopen jaren heeft Seeuws, vader van twee kinderen, goede contacten opgebouwd in EU-landen en in het Europese circuit. Die zal hij hard nodig hebben. Het Brexit-dossier vergiftigt ook relaties tussen Europese instellingen: Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker vindt dat de onderhandelingen bij hém thuishoren, niet bij Europa-‘president’ Donald Tusk en de regeringsleiders.

Als jonge diplomaat werkte Seeuws op de Belgische ambassade in Washington, daarna verliet hij Brussel nauwelijks. Als woordvoerder van het ministerie en later Belgisch premier Guy Verhofstadt, en als tweede man op de permanente vertegenwoordiging bij de EU, beleefde hij alle absurditeiten van de Belgische politiek. Als blunderende politici de schuld op hem schoven, bleef hij grijnzen.

Toen president Tusk najaar 2014 Van Rompuy opvolgde, wilde hij dat Seeuws langer bleef als kabinetschef. Deze weigerde. Sindsdien was hij, onder Tusk, directeur Transport, Telecom en Energie. Interessant – maar hij miste de politieke loodgieterij. Net toen er weer een ambassadepost in Afrika of de Caraïben begon te lonken, kwam de Brexit langszij. Zo gaat dat bij Seeuws altijd.