‘Franse inlichtingendienst blunderde bij volgen extremisten’

Een enquêtecommissie pleit voor het opzetten van een nationale inlichtingendienst onder het directe gezag van de premier.

Georges Fenech, hoofd van de parlementaire enquêtecommissie, tijdens een persconferentie dinsdag. Foto Dominique Faget / AFP

Frankrijk moet zijn inlichtingenapparaat grondig hervormen. Een parlementaire enquêtecommissie pleit dinsdag voor het opzetten van een nationale inlichtingendienst onder het directe gezag van de premier, naar het model dat de Verenigde Staten opzetten na de aanslagen van 11 september 2011. Dat meldt persbureau AFP.

Twitter avatar petervermaas Peter Vermaas Parlementslid Fenech pleit voor nationale inlichtingendienst tegen terreur. Die was er. En is door zijn partijgenoot Sarkozy opgedoekt.

Met dit model moet een nieuwe golf aanslagen zoals afgelopen november in Parijs in de toekomst worden voorkomen. Het Franse inlichtingenapparaat bestaat nu nog uit verschillende, autonoom opererende onderdelen. Voorzitter van de enquêtecommissie Georges Fenech verklaarde dinsdag:

“Het bestrijden van het internationale terrorisme vergt veel grotere ambities dan het ministerie van Binnenlandse Zaken tot nu toe heeft geïmplementeerd. Er moet een nationaal orgaan worden opgezet om het terrorisme te bevechten.”

Centraal stond de vraag hoe het kon dat bijna alle terroristen van de aanslagen in zowel januari als november bekend waren bij de Franse inlichtingendiensten, maar niet gevolgd werden. Volgens Fenech zijn op dit vlak meerdere fouten en nalatigheden begaan door het inlichtingenapparaat. Dat laatste wordt ook door betrokkenen erkend, aldus Fenech.

De commissie raadt een betere samenwerking tussen Europese inlichtingendiensten aan. Na de aanslagen in Brussel van klonk ook veel kritiek op de gebrekkige capaciteit en slechte internationale samenwerking van de Belgische inlichtingendienst.

‘Noodtoestand beperkt effect’

Sébastien Pietrasanta, parlementslid voor de Socialisten en ook betrokken bij de enquêtecommissie, zei dinsdag dat de noodtoestand die vorig jaar in Frankrijk werd afgekondigd slechts een “beperkt effect” heeft gehad. Na de aanslagen in januari 2015 werd Operation Sentinelle opgezet, waarbij militairen werden ingezet om op straat te patrouilleren en belangrijke gebouwen, zoals synagoges en regeringsgebouwen, te bewaken.

Terroristen bekend, maar niet gevolgd

De afgelopen dagen werd al druk gespeculeerd over de conclusies van de commissie. Het onderzoek werd ingesteld na de aanslagen in Parijs van november, waarbij meer dan 130 mensen werden vermoord door moslimextremisten. Tweehonderd uur aan verhoren en 190 interviews moesten duidelijk maken hoe de aanslagen konden plaatsvinden.

Twitter avatar petervermaas Peter Vermaas Toen S Kouachi van Parijs naar Reims verhuisde, was hij uit beeld. Toen Coulibaly vrijkwam werd hij niet gevolgd ondanks radicalisering.

Dit is de derde Franse parlementaire enquêtecommissie die werd opgezet naar aanleiding van terreurdreiging. In 2013 werd een onderzoekscommissie ingesteld nadat Mohamed Merah in maart 2012 zeven mensen had vermoord bij drie terroristische incidenten. In 2015 werd een commissie ingesteld die onderzoek deed naar jihadistische netwerken. Dat panel raadde het instellen een Europees register van luchtvaartpassagiers aan. Dit werd tien maanden later door de Europese Unie overgenomen.