Column

Een partijtop die de weg geheel kwijt is

Thierry Baudet bood ons laatst een doordenkertje aan. ,,Hoe meer opleiding mensen hebben genoten’’, zei Thierry in Trouw, ,,hoe groter de kans dat ze domme dingen vinden.’’ Tevreden keek ik terug op mijn jaren als mavo-klantje, maar ik vermoed dat Thierry ons een andere boodschap wilde brengen.

Zelf volgde hij immers het gymnasium in Haarlem, deed rechten en geschiedenis in Amsterdam en promoveerde in Leiden. Zijn buitenlandse studie-uitstapjes, ik noem een Oxford, sla ik dan nog over.

Toch wil ik zijn opmerking vandaag serieus nemen, want alleen holbewoners kunnen gemist hebben dat er een diepe weerzin tegen het establishment is ontstaan. Ook de partij die werd opgericht voor emancipatie van de gewone man, de PvdA, wordt er toegerekend.

Zie de omgang met Ahmed Aboutaleb en je begrijpt er iets van. Een man die tussen de schapen opgroeide en in Nederland begon op de lts. Een man die het daarna schopte tot wethouder in Amsterdam, staatssecretaris in Den Haag en burgemeester in Rotterdam.

Het PvdA-ideaal in eigen persoon. Een PvdA’er die ,,rot toch op’’ roept als gewone mensen dit denken.

Maar sinds hij via RTL Nieuws officieel maakte dat hij niet meedoet aan de lijsttrekkersverkiezing, hoor je in hogere PvdA-kringen amper teleurstelling. Typisch.

Vermoedelijk gevolg: in het najaar strijden Samsom, zoon van een internist, en Asscher, telg uit een milieu van juristen en diamantairs, om het PvdA-leiderschap. Goede politici, daar niet van. Samsom had de moed te tekenen voor ongeliefd beleid dat nodig was. Asscher is een verfijnde bestuurder. Maar de PvdA-kiezers zijn vertrokken en je moet er rekening mee houden dat deze twee ze niet terugwinnen.

Intussen zegt de partijtop, zie Dijsselbloem zaterdag in NRC, dat Aboutaleb onvoldoende bagage heeft. Het Cohen-trauma. Maar het is een drogreden: zelfs de laatste twee premiers hadden niet Aboutalebs bagage toen ze als lijsttrekker debuteerden. Balkenende: raadslid, partijwetenschapper, vier jaar Kamerlid. Rutte: tien jaar Unilever, vier jaar staatssecretaris.

Dus in een tijd van anti-elitisme en identiteitspolitiek is het voor sociaal-democraten nogal bijzonder een stemmenkanon af te wijzen die in Marokko voor een dubbeltje geboren werd. Het laat zien dat die PvdA zozeer in handen is van hoger opgeleiden dat ze de eigen bestaansreden niet meer ziet. Geheel de weg kwijt. Ware PvdA’ers zouden Aboutaleb moeten smeken de lijst aan te voeren. En als hij zelf een ware PvdA’er is, zou hij zich niet terugtrekken – maar die partij-elite bestrijden tot z’n laatste snik.