Rabo niet akkoord met coulanceregeling mkb-derivaten

Rabobank is verreweg de grootste speler. ING, ABN Amro en een aantal andere banken gaan wel akkoord.

Foto: Koen van Weel / ANP

Gedupeerde mkb’ers in het derivatenschandaal krijgen een coulantere compensatieregeling. Die oplossing werd dinsdag gepresenteerd door de door minister Dijsselbloem ingestelde onafhankelijke commissie. De regeling vergoedt de ondernemers die door de aankoop van ondeugdelijke derivaten onverwachts hoge rente moesten betalen tot maximaal 100.000 euro.

In een aantal gevallen kunnen mkb’ers tot meer dan een miljoen euro tegemoet zien; dit zijn de bedrijven waaraan zeer complexe derivaten zijn verkocht. Doordat er volgens het zogenaamde herstelkader een coulanceregeling wordt getroffen, hoeft niet per geval bekeken te worden wat de geleden schade is. Twee van de drie grootste banken die betrokken zijn bij het schandaal (ING en ABN Amro) gaan akkoord met het voorstel. Ook SNS en Van Lanschot doen mee.

Volgens de schatting van de commissie gaat de de compensatieregeling de banken meer dan een miljard euro kosten. ING maakte dinsdagochtend bekend 150 miljoen euro extra opzij te zetten voor de compensatie. ABN Amro verhoogt het bedrag voor compensatie tot in totaal 180 miljoen euro.

Rabobank beraadt zich nog over deelname aan de regeling. De bank was goed voor meer dan de helft van de verkochte derivaten en daarmee verreweg de grootste verkoper in het schandaal. Ook Deutsche Bank gaat niet zonder meer akkoord.

090616ihn_mkb_klanten

Dijsselbloem tevreden

De banken verkochten tussen 2005 en 2010 bijna 18.000 rentederivaten aan ruim 14.000 mkb’ers met een lening. Derivaten zijn financiële producten die de koper bescherming moeten bieden tegen een rentestijging. Toen de rente vanaf de financiële crisis in 2008 juist flink ging dalen, moesten veel derivatenklanten ineens bijbetalen. De banken hebben bij de massale verkoop aan mkb’ers onvoldoende gewezen op de risico’s, waardoor een aantal mkb’ers in de problemen kwam.

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) heeft tevreden gereageerd op de nieuwe compensatieregeling. Volgens de minister doet die recht aan de belangen van de ondernemers. Hij noemt de regeling “Goed en efficiënt uitvoerbaar”. Zowel de minister als toezichthouder AFM roepen de Rabobank op om ook in te stemmen met de regeling in het herstelkader.

In maart riep Dijsselbloem de commissie in het leven die het conflict moet oplossen. De banken zien een collectieve vergoeding voor alle mkb’ers die renteswaps hebben gekocht niet zitten. Volgens hen is er met lang niet alle verkochte derivaten iets mis. Bovendien zijn de banken stukken duurder uit als er een collectieve regeling wordt getroffen. Dijsselbloem hoopt dat met de regeling een einde komt aan de langlopende zaak, waardoor veel ondernemers in het midden- en kleinbedrijf in de problemen kwamen.

“Zij kunnen samen met hun bank eindelijk een streep zetten onder dit onverkwikkelijke dossier.”

Slepende kwestie

Toen veel mkb’ers zich meldden met klachten over de hoge kosten, wilden de banken het probleem in eerste instantie niet erkennen; bankenvereniging NVB schreef in mei 2014 nog over “minder dan honderddertig klachten”. Vervolgens kwamen duizenden mkb’ers via claimstichtingen in opstand.

Toezichthouder AFM had in 2013 al vastgesteld dat de banken tekort waren geschoten in de voorlichting van de derivaten, maar gaf hen de ruimte om zelf te schikken met de gedupeerde klanten. In de beoordeling en herbeoordeling van de derivatencontracten werden door de AFM de nodige fouten gemaakt. Minister Dijsselbloem stelde op advies van de toezichthouder in maart de ervaren curatoren Rutger Schimmelpenninck, Theo Kocken en Ben Knüppe aan om een oplossing te vinden in de kwestie.