Waarom is Brexit nu al geslaagd?

Het kost een paar centen, maar dan heb je ook wat.Vandaag is dag 12 na het Brexit-referendum dat de Britten uit de Europese Unie moet leiden.Wat zijn de pluspunten?

Eén: Brexit bleek een puike stress test voor het financiële stelsel. Financiële toezichthouders houden zulke beproevingen om te zien of banken, verzekeraars en pensioenfondsen sterk genoeg zijn om tegenslagen op te vangen. Dat doen ze op papier, want het is te gevaarlijk om het in de realiteit te doen. Stel dat er iets mis gaat…

Maar de Brexit wás echt. Financiële markten én politici stonden donderdagavond 23 juni tot laat op het verkeerde been, zie het interview afgelopen zaterdag met minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA), tevens voorzitter van de Eurogroep van ministers van financiën.

Vrijdagochtend volgde de Brexit-uitslag en…..de geldautomaten werkten en aan het eind van die dag was geen bank of verzekeraar in problemen, althans niet dat wij weten. Het geldstelsel is sterker dan de sombermannen veronderstellen. In voetbaltermen is de tussenstand: Geldhaantjes - Doemdenkers 1-0.

Tweede pluspunt: de technocraten, dat zijn de niet gekozen, maar benoemde experts aan de top van centrale banken en overheidsorganisaties, stonden paraat. Minister-president Mark Rutte zei vorige week in Brussel dat het Verenigd Koninkrijk „politiek, constitutioneel en economisch is ingestort” na de Brexit. Maar gouverneur Mark Carney van de Bank of England deed zijn plicht als brandweerman. Hij sprak de natie toe, probeerde het publiek en de paniekerige beleggers gerust te stellen en zei dat hij alles uit de kast zou trekken om het vertrouwen te handhaven.

Carney volgt andere technocraten, president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank voorop, die het heft in handen nemen terwijl gekozen politici aarzelen of niet uit een impasse kunnen komen. Dat beeld dringt zich op sinds de kredietcrisis van 2008. Draghi cum suis spelen hoog spel met hun ultralage rentepolitiek, maar politici slagen er niet in om een coherent Europees economisch en sociaal beleid te voeren. De tussenstand: FC Technocraten - Brussel United 3-1.

Het derde pluspunt is de ontmaskering van Italië als bankenkerkhof. De Italiaanse bankensector is na 2008 niet gesaneerd en zucht onder hopeloze kredieten aan bedrijven die het geld niet terugbetalen. De Italiaanse regering wil kapitaalinjecties geven. Gesproken wordt van 40 miljard euro. Garanties voor liquiditeitssteun, zodat de geldautomaten blijven werken, zijn er al.

De kapitaalinjecties zijn strijdig met de Europese regels die na de bankencrisis van 2008 zijn ingevoerd. Eerst moeten particuliere klanten, zoals obligatiebeleggers en spaarders, gedwongen worden om het kapitaaltekort bij een bank aan te vullen. Voor dat laatste voelt minister-president Renzi niks vooruitlopend op een referendum dit najaar over politieke hervormingen.

De kredietstroppen worden een drievoudige stresstest: voor Italiaanse banken, voor de politieke toekomst van Renzi en voor de handhaving van Europese regels. De Brexit heette in Brussel een wake-up call. De Italiaanse stresstests klinken als de bel voor de laatste ronde in een bokswedstrijd. Wie gaat knock out?

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.