‘Tunnel onder A12 in één weekend gebouwd’

Nrc.checkt Zo presenteerde videokanaal New Amazing Videos een filmpje over renovatie van de A12

De aanleiding

Grandioze reclame voor Hollands Glorie. Afgelopen weken ging een indrukwekkend filmpje viral over sociale media. In een zogeheten time lapse werd in iets meer dan 3 minuten de aanleg van een tunnel onder de A12 bij Ede versneld in beeld gebracht. Met de ‘How the Dutch build a tunnel under a highway in one weekend’ trok het kanaal New Amazing Videos meer dan 410.000 kijkers. Via Facebook werd het filmpje 1,7 miljoen keer bekeken. De wereld was onder de indruk van dit technische hoogstandje. ‘Amazing engineering!’, reageerde menig YouTube-kijker. En jaloers. ‘Zo’n project zou in Virginia zeker vijf jaar duren.’ Een snelwegtunnel graven in één weekend terwijl het verkeer doorrijdt, kan dat wel waar zijn?

Waar is het op gebaseerd?

De bron van het versnelde filmpje is Rijkswaterstaat, de opdrachtgever van het project ‘Wegverbreding A12 tussen Ede en knooppunt Grijsoord’. Die klus, in 2014 voor 80 miljoen euro gegund aan bouwbedrijf Heijmans, behelst het verbreden van 11 kilometer snelweg naar twee keer drie rijstroken. Het project, dat dit weekend officieel is afgerond, had als voornaamste motief het oplossen van fileleed – knooppunt Grijsoord staat al jaren in de file-top-10. De gemeente Ede nam de gelegenheid te baat een tunnel te bestellen, onder de A12, voor een nog aan te leggen nieuwe randweg. Voor 6 miljoen euro wilden Rijkswaterstaat en Heijmans dat wel meenemen. Om de verkeersoverlast te beperken koos de wegenbouwer voor aanleg in één weekend: van vrijdag 20 mei 21.00 uur tot maandagochtend 23 mei 05.30 uur. Binnen 57 uur moest de klus geklaard zijn.

En, is dat gelukt?

Op het time lapse-filmpje lijkt dat het geval te zijn. We zien in hoog tempo vrachtwagens, bulldozers en takelmachines in de weer. Het wordt drie keer donker; ’s nachts verlichten felle bouwlampen de bouwput. De noordzijde van de snelweg is gewoon open. Na een kleine minuut – het moet dan zaterdag zijn – begint een immens wit gevaarte van rechtsonder in beeld naar het midden te schuiven. Dat blijkt, zo leert de website van Heijmans, de geprefabriceerde tunnelbuis te zijn: 70 meter lang, 13,5 meter breed, 4,5 meter hoog en 3.600 ton zwaar. Deze is ter plekke náást de snelweg gebouwd en op een rails gelegd, zodat hij gemakkelijk op z’n plek kan worden geschoven. Als de tunnelbuis eenmaal goed ligt, zien we dat het zand wordt teruggestort en het wegvak opnieuw geasfalteerd. Iets meer dan 20 seconden voor het einde van het filmpje verschijnt de witte wegbelijning en even later raast het eerste verkeer eroverheen. De tunnel is af! Project geslaagd? Niet helemaal, want we zien alleen de tunnelbuis onder de zuidkant van de snelweg verschijnen. Waar is de aansluiting aan de noordzijde? Die ‘tunnelmoot’, legt Rens Pundke, technisch manager van Rijkswaterstaat in een toelichting op de site uit, was al in april aangelegd. De aanleg daarvan duurde langer dan één weekend. „De realisatie van de onderdoorgang is in verschillende fases uitgevoerd.” Ook de zuidelijke tunnelbuis nam veel meer tijd in beslag. Bennekommer Cornelis van den Heuvel woont pal naast de A12. De inschuifbare tunnelbuis werd praktisch in zijn voortuin aangelegd, op een akkertje met kerstbomen. „Een weekend? Ze zijn er wel een half jaar mee aan de slag geweest”, zegt hij.

Conclusie

Hoewel een knap staaltje civiele techniek is het niet juist dat de tunnel onder de A12 bij Ede in één weekend is aangelegd. Het ging om een halve tunnelbuis, waarvan de bouw maanden heeft geduurd. De stelling is onwaar.