Als moderne Robin Hood strijdt hij tegen sjoemelende banken

Libor De Amerikaanse claimadvocaat Michael Hausfeld voert in de VS rechtszaken tegen zestien banken die de Libor-rente manipuleerden. „Ze moeten zich ongerust maken.”

Michael Hausfeld voert in de VS rechtszaken tegen zestien banken die de Libor-rente manipuleeden. Foto Katrijn Van Giel

Advocaat Michael Hausfeld (70) heeft een fluweelzachte stem. Hij klinkt een beetje als Michael Jackson. Maar Hausfeld behoort tot de scherpste claimadvocaten van zijn land. Hij neemt het op tegen de grootste en machtigste tegenstanders – en dwingt hen regelmatig op de knieën.

Vorig jaar kreeg hij een schikking van 2 miljard dollar los bij negen van de grootste banken ter wereld, wegens hun gesjoemel met wisselkoersen. Mede door hem moesten een paar van de grootste en oudste Duitse ondernemingen en de Bondsregering 5 miljard dollar stoppen in een compensatiefonds voor Joden die in Nazi-Duitsland als slaven aan het werk waren gezet. Recentelijk ging hij ook achter Volkswagen aan, wegens dieselgate.

Het gaat hem naar eigen zeggen niet om het geld – al verdient hij goed aan de procedures. Het uitroeien van onrechtvaardigheid zou zijn voornaamste drijfveer zijn. Het liefst voert hij, als een moderne Robin Hood, zaken tegen grote, zich onaantastbaar wanende bedrijven die in zijn ogen de zwakkeren in de maatschappij onrecht hebben aangedaan: de consument die gedupeerd werd door prijsafspraken van kartels. De inheemse bewoner van Alaska die getroffen werd door de olieramp met de Exxon Valdez. De vrouw wier carrière stukliep, doordat ze niet inging op de avances van haar baas.

Als de banken zich nog geen zorgen maakten, wordt het de hoogste tijd dat ze dat wel gaan doen

Oncontroversieel is hij niet. Hij is door tegenstanders uitgemaakt voor veredelde „ambulance chaser” en voor „corporate shakedown artist”. Een voormalige partner klaagde hem – tevergeefs – aan voor onrechtmatig ontslag. Bij zijn vorige werkgever, waar hij 37 jaar had gewerkt, trof hij op een dag een ontslagbriefje op zijn bureaustoel aan. Daarna richtte hij zijn eigen kantoor op, waar inmiddels zo’n zeventig advocaten werken.

Hausfeld is een van de twee advocaten die in de VS een aantal collectieve (class action) en individuele civiele rechtszaken voeren tegen zestien banken die zouden hebben samengespannen om de Libor-rente te manipuleren. De ‘Libor’ is een internationale rentevoet voor het bepalen van de rentes op miljarden aan financiële producten. Rabobank is een van de gedaagden. De bank werd in 2013 beboet voor de fraude en moest 774 miljoen euro betalen aan de Nederlandse, Britse en Amerikaanse autoriteiten.

Hausfeld bereidt een miljardenclaim voor en ook Rabobank zal volgens hem diep in de buidel moeten tasten. Zij zou zich, in tegenstelling tot sommige andere, in het geheel niet welwillend hebben opgesteld jegens gedupeerden. Als de banken zich nog geen zorgen maakten, wordt het de hoogste tijd dat ze dat gaan doen, zegt Hausfeld op zijn kantoor in Washington in een telefonisch interview.

Wat gaat er nu gebeuren?

„Ten eerste: we gaan alle communicatie tussen de banken opvragen waaruit blijkt dat ze samenspanden. Verder moeten we aantonen dat de eisers schade hebben geleden door de fraude en hoeveel die bedraagt. We gaan onderzoeken wat de rente was geweest op de producten als er niet was gemanipuleerd.”

Is dat niet ontzettend moeilijk? Soms werd de rente omhoog gemanipuleerd, soms omlaag. De ene keer verloor iemand dus, maar de andere keer profiteerde hij.

„Het is helemaal niet zo moeilijk als de banken willen doen geloven. De experts die ik heb ingehuurd zeggen dat het geen probleem is.”

Hoe hoog zal uw claim zijn?

„Op dit moment kan ik alleen zeggen dat het om miljarden gaat. Belangrijk om te weten: de banken zijn niet alleen verantwoordelijk voor de schade van hun eigen klanten, als gevolg van hun eigen gemanipuleer. Maar ook voor de schade van klanten van de andere banken, door hun gemanipuleer. Het was een kartel. Iedereen wist wat de ander aan het doen was.”

Wat voor claim heeft u voor Rabo in petto?

„Een hoge.”

Meer of minder dan de 774 miljoen die Rabobank aan officiële instanties moest betalen?

„Meer.”

Toezichthouders zitten met het dilemma dat ze geen al te hoge boetes kunnen opleggen, anders bezwijkt de bank. Voelt u zich niet bezwaard als u bij Rabobank straks ook nog een megaclaim neerlegt?

„Zulke bezwaren zijn mij vreemd. Wie steelt, moet begrijpen dat hij daarvoor een keer verantwoordelijk wordt gehouden.”

Hoe hebben de banken zich tot nu opgesteld?

„Arrogant.”

Kunt u dat toelichten?

„Ik noem het het make-me syndroom. De banken weten dat ze iets verkeerd hebben gedaan, maar ze zullen het nooit toegeven noch er iets aan doen, totdat iemand ze dwingt.”

Heeft een van de banken zich bereid getoond tot een schikking?

„Sommige banken bewegen in het geheel niet. Een aantal heeft onlangs gezegd open te staan voor gesprekken. Rabobank zit daar niet bij.”

Is er al iets concreet aan het worden? Of is er nog een lange weg te gaan tot een eventuele schikking?

„Ik denk dat het een stuk sneller zal zijn dan ze bij Rabobank en sommige van de andere banken denken.”

Om welke banken gaat het dan en wanneer valt er iets te verwachten?

„Dat kan ik nu nog niet zeggen. Ik kan wel zeggen dat het niet om een onbeduidend aantal gaat. De banken zouden niet met ons in gesprek gaan als ze zich ze denken dat ze geen enkel risico lopen.”

Topman Wiebe Draijer van Rabobank zei onlangs dat zijn bank heeft geleerd van de affaire. De kans op nieuwe schandalen zou aanzienlijk kleiner zijn, door scherpere controles. Gelooft u hem?

„Ik heb een redelijk goed geheugen. Ik herinner me, dat de banken precies hetzelfde zeiden na het schandaal met de rommelhypotheken in de Verenigde Staten die de bankencrisis veroorzaakten. En trouwens ook na andere affaires.”

Wat moet er gebeuren?

„De financiële sector moet drastisch hervormd worden.”

Er is toch al veel veranderd? Er zijn meer regels, het toezicht is aangescherpt.

„Dat klopt. Maar kijk eens naar al die miljardenboetes die banken de afgelopen jaren hebben betaald. Ondanks die boetes blijven de bonussen stijgen. En beleggers interesseert het ook niet. De aandelenkoers van een beursgenoteerde bank stijgt na een boete doorgaans snel weer.”

U bedoelt: ze lachen erom bij de banken en dus verandert er niets?

„Een topbankier zei ooit tegen mij: het is alsof we een parkeerkaartje kopen.”

U noemde de uitspraak een maand geleden ook een „routekaart” voor soortgelijke procedures. Waar doelt u op?

„De Libor-zaak staat niet op zichzelf. Tegelijkertijd manipuleerden bankiers op precies dezelfde wijze andere belangrijke financiële maatstaven. De banken hadden een field day in de jaren 2000. Er zijn regels in de VS die bepalen dat bewijs in zaken die draaien om wangedrag onder bepaalde omstandigheden ingebracht kan worden in zaken waar het gaat om soortgelijk wangedrag. Zodat de jury kan zien dat het niet om een incidentele afwijking gaat”

De banken zijn dus nog niet van u af?

„Absoluut.”