Suïcidale paarden

Ik was al in de stemming om over paarden te lezen, toen ik vorige week op de site chess.com een mooi artikel zag van de Oezbeeks-Amerikaanse grootmeester Grigory Serper dat The Trickiest Knight Moves heette. De sluwste paardzetten.

Een week daarvoor had ik mijn steentje bijgedragen aan het 30-jarig jubileum van het schaakgenootschap Het Paard van Ree, dat zijn clubavonden heeft in Café De Zon, sinds jaar en dag de huiskamer van het schaakleven in Wijk aan Zee.

Dat schaakgenootschap is genoemd naar een paard van mij dat in Ree-Westerinen, Hoogoventoernooi 1970, op het afschuwelijke veld a1 terecht kwam en daar werkeloos moest toezien hoe Heikki Westerinen de partij won.

Ik was nogal gepikeerd. Die club had me na deze pijnlijke nederlaag toch minstens toestemming kunnen vragen voor de naamgeving. Ik geloof dat ze me later nog het erelidmaatschap aanboden. Waren ze gek geworden?

Maar de tijd heelt veel wonden en twee weken geleden deed ik mee aan een soort herhalingsoefening. In Santpoort-Noord speelden Heikki en ik twee rapidpartijen ter gelegenheid van het jubileum van de club die aan ons zijn naam dankte.

Het werd 1-1. Het was leuk om weer eens met Heikki te praten. Hij was van ver gekomen, een klein stadje in Finland vanwaar de reis met de bus naar het vliegveld van Helsinki bijna even lang duurde als de tweede helft van zijn traject, van Helsinki naar Santpoort-Noord. We haalden veel herinneringen op.

In dat artikel van Grigory Serper stonden veel mooie paardzetten, maar de mooiste zag ik in een reactie van een lezer, die een partij liet zien waarin twee paarden worden geofferd op hetzelfde lege veld, alleen maar om zonder tempoverlies ruimte te maken voor een toren die ingezet wordt voor de mataanval. Prachtig. Aan het eind komt er dan ook nog een minorpromotie tot paard, alsof de witspeler weer een van de twee geofferde paarden uit het kistje wilde halen.

Het is mooi, maar is het waar? Ik denk dat deze partij, waarvan de lof in vele publicaties is gezongen, nooit echt is gespeeld. Zo’n slechte partij, met zoveel fouten en dan die schoonheid aan het eind, dat is een wonder of een verzinsel.

Stanisjevski ? - Nikonov? Moskou 1981?

1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 e6 4. Lxc6 bxc6 5. d3 g6 6. 0-0 Lg7 7. e5 Pe7 8. Pc3 0-0 9. Pe4 Zwart moet al een pion verliezen. 9...d5 10. Pxc5 Pf5 11. d4 Tb8 12. Lg5 Dc7 13. b3 Tb6 14. Kh1 a5 15. Dd2 La6 16. Tg1 h6 17. Lf6 Lxf6 18. exf6 Kh7 19. g4 Pd6 20. Tae1 Veel sterker was 20. Tg3 met de dreiging 21. Dxh6+ Kxh6 22. Th3 mat. Na 20...h5 21. gxh5 wint wit snel. 20...Lb5 21. Df4 Weer wint 21. Tg3 snel. 21...Dd8 22. Te3 Pe8

Zie diagram

23. Pd7 Een prachtige en sterke zet. Overigens zou het minder briljante 23. g5 minstens zo goed zijn. 23...Dxd7 24. Pe5 Dd8 25. Pd7 Op zichzelf is het mooi om twee paarden op hetzelfde veld te offeren, maar dit tweede offer is fout. 25. Th3 won makkelijk. 25...Dxd7 Nu gaat het weer goed voor wit. Zwart moest 25...Th8 doen. 26. Th3 h5 27. gxh5 Snel winnend was 27. Dg5 e5 28. Tgg3. 27...g5 28. Dxg5 Beter was 28. Txg5. 28...Dd8 Met de moeilijke zet 28...Lf1 kon zwart in het voordeel komen. 29. h6 Dxf6 En nu was 29...Lf1 Th5 Le2 30. Th3 Lf1 goed genoeg voor remise. 30. Dg7+ Eind goed, al goed. Wit staat weer gewonnen. 30...Pxg7 31. hxg7+ Dh6 32. gxf8P+ Charmant. Na twee paarden te hebben geofferd haalt wit er een terug. 32...Kh8 33. Txh6 mat.